Niepłodność męska i nieprawidłowy wynik badania nasienia – diagnostyka i leczenie
Niepłodność męska oznacza sytuację, w której czynnik związany ze zdrowiem lub funkcją układu rozrodczego mężczyzny utrudnia parze uzyskanie ciąży. Jednym z podstawowych badań jest seminogram, czyli analiza nasienia. Ocenia się w nim między innymi liczbę plemników, ich ruchliwość, morfologię oraz całkowitą liczbę plemników w ejakulacie.
Nieprawidłowy wynik badania nasienia nie oznacza automatycznie bezpłodności. Parametry nasienia mogą zmieniać się pomiędzy kolejnymi badaniami, a wartości referencyjne WHO nie wyznaczają ostrej granicy między mężczyzną płodnym i niepłodnym.
Dlatego przy nieprawidłowym seminogramie ważne jest nie tylko powtórzenie badania, ale również znalezienie możliwej przyczyny: zaburzeń hormonalnych, chorób jąder, żylaków powrózka nasiennego, wcześniejszych operacji, infekcji, problemów genetycznych lub działania leków i hormonów.
Sprawdź konsultacje z zakresu andrologii w OMEGA Medical Clinics w Bydgoszczy.
Kiedy mówi się o niepłodności?
Według WHO niepłodność rozpoznaje się, gdy ciąża nie występuje po co najmniej 12 miesiącach regularnego współżycia bez stosowania antykoncepcji.
Nie zawsze oznacza to jednak konieczność czekania pełnego roku.
Wcześniejsza diagnostyka mężczyzny może być uzasadniona, jeśli występują:
- nieprawidłowy wynik badania nasienia,
- wcześniejsze wnętrostwo,
- skręt lub uraz jądra,
- operacja jąder albo dróg nasiennych,
- leczenie onkologiczne,
- znane zaburzenia hormonalne,
- zaburzenia erekcji lub wytrysku.
Znaczenie ma również wiek i płodność partnerki.
Dlatego diagnostyka pary powinna być prowadzona równolegle.
Czy czynnik męski jest częstą przyczyną niepłodności?
Tak.
Problemy związane z płodnością mężczyzny występują w dużej części par mających trudności z uzyskaniem ciąży.
Możliwe są sytuacje, w których:
- przyczyna leży głównie po stronie mężczyzny,
- głównie po stronie partnerki,
- nieprawidłowości występują u obojga,
- mimo podstawowej diagnostyki nie udaje się wskazać jednej przyczyny.
Dlatego sama analiza nasienia nie opisuje pełnego potencjału reprodukcyjnego pary.
Co ocenia seminogram?
Badanie nasienia ocenia kilka różnych elementów ejakulatu.
Najczęściej analizuje się:
- objętość nasienia,
- koncentrację plemników,
- całkowitą liczbę plemników,
- ruchliwość,
- ruch postępowy,
- morfologię.
W określonych sytuacjach ocenia się także:
- żywotność,
- leukocyty,
- inne parametry.
Nie powinno się interpretować jednego wyniku w oderwaniu od pozostałych.
Jakie są aktualne wartości referencyjne WHO?
W szóstej edycji podręcznika WHO przedstawiono dolne wartości obserwowane u mężczyzn, których partnerki uzyskały naturalną ciążę.
Najważniejsze z nich to około:
- 1,4 ml objętości nasienia,
- 16 mln/ml koncentracji plemników,
- 39 mln plemników w całym ejakulacie,
- 42% całkowitej ruchliwości,
- 30% ruchliwości postępowej,
- 54% żywotności,
- 4% prawidłowych form morfologicznych.
Te wartości nie są jednak granicą typu:
- „płodny”,
- „niepłodny”.
Czy wynik poniżej wartości WHO oznacza bezpłodność?
Nie.
Mężczyzna może mieć na przykład:
- koncentrację poniżej 16 mln/ml
i nadal naturalnie uzyskać ciążę.
Z drugiej strony wynik powyżej wartości referencyjnych nie daje gwarancji płodności.
Znaczenie ma jednocześnie:
- liczba plemników,
- ich ruchliwość,
- jakość ejakulatu,
- sytuacja zdrowotna mężczyzny,
- płodność partnerki.
Dlaczego jeden zły seminogram nie wystarcza?
Parametry nasienia naturalnie się zmieniają.
Wpływ mogą mieć między innymi:
- gorączka,
- infekcja,
- choroba ogólnoustrojowa,
- długość abstynencji,
- niepełne pobranie próbki,
- niektóre leki,
- stosowanie hormonów.
Aktualne wytyczne EAU zalecają co najmniej:
- dwa badania nasienia
jeżeli pierwszy wynik jest nieprawidłowy.
Przy bardzo poważnym odchyleniu diagnostyka przyczyny może być jednak rozpoczęta od razu.
Jak przygotować się do badania nasienia?
WHO zaleca abstynencję ejakulacyjną przez 2–7 dni przed pobraniem próbki.
Ważne jest zebranie:
- całego ejakulatu.
Jeżeli część próbki zostanie utracona, należy o tym powiedzieć laboratorium.
Ma to znaczenie szczególnie dlatego, że pierwsza część ejakulatu może zawierać:
- dużą liczbę plemników.
Przy badaniach kontrolnych dobrze jest zachować podobne warunki pobrania.
Czy zwykły lubrykant może zaburzyć wynik?
Tak, dlatego przypadkowe środki nawilżające nie powinny być używane do pobierania nasienia.
Niektóre mogą wpływać na:
- ruchliwość,
- przeżywalność plemników.
Jeżeli zastosowanie środka jest konieczne, powinien być przeznaczony do pobierania próbki i zweryfikowany jako niespermatotoksyczny.
Co oznacza oligozoospermia?
Oligozoospermia oznacza obniżoną koncentrację plemników w nasieniu.
Im większe obniżenie, tym większe znaczenie ma dalsza diagnostyka.
Możliwe przyczyny obejmują:
- zaburzenia funkcji jąder,
- żylaki powrózka nasiennego,
- problemy hormonalne,
- przyczyny genetyczne,
- działanie substancji gonadotoksycznych.
Nie należy jednak wnioskować o przyczynie z samej koncentracji.
Co oznacza azoospermia?
Azoospermia oznacza brak plemników w ejakulacie.
Najważniejsze jest ustalenie, czy mamy do czynienia z:
Azoospermią obturacyjną
Plemniki są produkowane, ale nie mogą przedostać się do ejakulatu z powodu przeszkody.
Azoospermią nieobturacyjną
Problem dotyczy produkcji plemników w jądrach.
To rozróżnienie ma bezpośrednie znaczenie dla dalszego leczenia.
Czy azoospermia oznacza brak możliwości biologicznego ojcostwa?
Nie zawsze.
U części mężczyzn możliwe jest:
- leczenie przyczyny,
- rekonstrukcja drożności,
- pobranie plemników z najądrza lub jądra.
W określonych sytuacjach plemniki mogą być wykorzystane w:
- ICSI.
Nie można jednak zagwarantować ich uzyskania u każdego pacjenta.
Co oznacza asthenozoospermia?
To obniżona ruchliwość plemników.
Szczególne znaczenie ma:
- ruch postępowy.
Plemnik powinien być zdolny nie tylko do poruszania się, ale również do przemieszczania się w kierunku komórki jajowej.
Obniżona ruchliwość może współistnieć między innymi z:
- żylakami powrózka,
- problemami jąder,
- infekcjami,
- czynnikami środowiskowymi.
Co oznacza teratozoospermia?
Oznacza obniżony odsetek plemników spełniających ścisłe kryteria prawidłowej budowy.
Dolna wartość referencyjna WHO wynosi około:
- 4% prawidłowych form.
Nie oznacza to, że pozostałe 96% to całkowicie „bezużyteczne” plemniki.
Kryteria morfologiczne są bardzo restrykcyjne.
Morfologia nie powinna być interpretowana samodzielnie.
Co oznacza OAT?
Oligoasthenoteratozoospermia oznacza jednoczesne zaburzenia liczby, ruchliwości i morfologii plemników.
Nie jest to jedna konkretna choroba.
Przyczyną mogą być różne problemy:
- jąder,
- hormonów,
- genetyki,
- żylaków powrózka,
- ekspozycji środowiskowej.
Im bardziej nasilone odchylenia, tym większe znaczenie ma pełna konsultacja andrologiczna.
Czy mała objętość ejakulatu ma znaczenie?
Tak.
Może wynikać między innymi z:
- niepełnego pobrania próbki,
- zaburzenia wytrysku,
- wytrysku wstecznego,
- przeszkody w drogach wyprowadzających nasienie,
- problemów pęcherzyków nasiennych.
Dlatego małej objętości nie interpretuje się samodzielnie.
Czy brak nasienia podczas orgazmu oznacza azoospermię?
Nie.
Azoospermia oznacza:
- obecny ejakulat,
- ale brak plemników.
Jeżeli ejakulatu nie ma albo jest go bardzo mało, trzeba rozważyć między innymi:
- anejakulację,
- wytrysk wsteczny,
- zaburzenie emisji nasienia.
Zaburzenia wytrysku również warto omówić podczas konsultacji andrologicznej.
Czy gorączka może pogorszyć seminogram?
Tak.
Produkcja plemników jest wrażliwa na:
- wysoką temperaturę,
- ciężkie choroby.
Po infekcji z wysoką gorączką mogą przejściowo pogorszyć się:
- liczba plemników,
- ruchliwość,
- inne parametry.
Dlatego podczas konsultacji warto powiedzieć o chorobach przebytych w poprzednich miesiącach.
Czy wiek mężczyzny wpływa na płodność?
Tak, ale w inny sposób niż wiek kobiety.
Mężczyzna może produkować plemniki przez wiele lat, ale wraz z wiekiem mogą zmieniać się:
- parametry nasienia,
- jakość DNA plemników,
- gospodarka hormonalna.
Nie istnieje jednak jedna granica wieku, po której mężczyzna automatycznie staje się niepłodny.
Jakie choroby mogą pogarszać płodność?
Do możliwych przyczyn należą między innymi:
- wnętrostwo,
- skręt jądra,
- uraz jąder,
- zapalenie jądra,
- infekcje układu moczowo-płciowego,
- choroby genetyczne,
- zaburzenia hormonalne,
- niedrożność dróg nasiennych,
- żylaki powrózka nasiennego,
- leczenie onkologiczne.
Znaczenie mają również:
- leki,
- hormony,
- substancje anaboliczne.
Dlaczego wnętrostwo jest ważne?
Jądro pozostające przez część dzieciństwa poza moszną jest narażone na temperaturę niekorzystną dla rozwoju komórek rozrodczych.
Ryzyko późniejszych problemów zależy od:
- tego, czy wnętrostwo było jednostronne czy obustronne,
- czasu leczenia,
- stanu jąder.
Informacja o wnętrostwie powinna zawsze znaleźć się w wywiadzie andrologicznym.
Czy świnka może wpłynąć na płodność?
Może, jeśli doszło do zapalenia jądra.
Największe znaczenie ma:
- bolesne powiększenie jądra,
- zapalenie jednego lub obu jąder po okresie dojrzewania.
Samo przebycie świnki w dzieciństwie nie oznacza automatycznie problemów z płodnością.
Czy infekcje przenoszone drogą płciową mogą prowadzić do niepłodności?
Tak, szczególnie jeśli prowadzą do zapalenia najądrza lub innych struktur i nie zostaną prawidłowo leczone.
Mogą powodować:
- stan zapalny,
- bliznowacenie,
- niedrożność dróg wyprowadzających nasienie.
Nie każda infekcja prowadzi jednak do trwałych następstw.
Czy leczenie onkologiczne może uszkodzić płodność?
Tak.
Wpływ mogą mieć:
- chemioterapia,
- radioterapia,
- niektóre operacje.
Przed leczeniem o potencjalnie gonadotoksycznym działaniu, jeśli sytuacja na to pozwala, można rozważyć:
- zabezpieczenie nasienia.
Po leczeniu znaczenie ma:
- rodzaj terapii,
- dawka,
- czas od jej zakończenia.
Czy testosteron poprawia płodność?
Nie. Zewnętrzny testosteron może ją pogorszyć.
Podawany testosteron:
- hamuje LH i FSH,
- zmniejsza stymulację jąder,
- może bardzo silnie ograniczyć produkcję plemników.
U części mężczyzn prowadzi nawet do:
- azoospermii.
Terapia testosteronem nie jest leczeniem niepłodności i nie powinna być stosowana u mężczyzn starających się o dziecko. Jeśli już przyjmujesz testosteron, omów dalsze postępowanie z lekarzem; nie zmieniaj samodzielnie leczenia.
Czy sterydy anaboliczne mogą pogorszyć nasienie?
Tak.
Mogą zahamować:
- własną produkcję testosteronu,
- spermatogenezę.
Może pojawić się:
- zmniejszenie jąder,
- oligozoospermia,
- azoospermia.
Po odstawieniu powrót produkcji plemników może trwać wiele miesięcy i nie przebiega identycznie u każdego pacjenta.
Jakie hormony bada się przy nieprawidłowym nasieniu?
Zakres zależy od nasilenia problemu.
Przy:
- oligozoospermii,
- azoospermii
EAU zaleca ocenę między innymi:
- testosteronu całkowitego,
- FSH,
- LH.
Pozwala to lepiej określić, czy problem dotyczy:
- samych jąder,
- czy sterowania ich funkcją przez przysadkę i podwzgórze.
Dlaczego FSH jest ważne?
FSH jest hormonem związanym z regulacją spermatogenezy.
Wysokie FSH przy bardzo małej liczbie plemników może sugerować:
- uszkodzenie funkcji plemnikotwórczej jądra.
Prawidłowe FSH nie wyklucza jednak zaburzeń.
Dlatego interpretuje się je razem z:
- LH,
- testosteronem,
- objętością jąder,
- seminogramem.
Co androlog ocenia podczas badania?
Nie tylko wynik nasienia.
Badanie może obejmować:
- wielkość jąder,
- ich konsystencję,
- najądrza,
- nasieniowody,
- obecność żylaków powrózka.
Znaczenie ma także:
- budowa narządów płciowych,
- obecność cech hormonalnych.
Badanie może dostarczyć wskazówek dotyczących przyczyny nieprawidłowego seminogramu.
Czy USG jąder jest potrzebne?
Może być przydatne w wybranych sytuacjach.
Pozwala ocenić:
- objętość jąder,
- strukturę miąższu,
- zmiany ogniskowe,
- najądrza,
- żylaki powrózka.
Nie powinno jednak zastępować:
- badania fizykalnego,
- interpretacji seminogramu.
Kiedy potrzebne są badania genetyczne?
Szczególnie przy azoospermii i bardzo ciężkiej oligozoospermii.
EAU zaleca między innymi:
- kariotyp przy azoospermii i bardzo małej liczbie plemników,
- diagnostykę mikrodelecji chromosomu Y w odpowiednio ciężkich przypadkach,
- badanie CFTR w określonych wadach nasieniowodów.
Nie każdy mężczyzna z lekkim pogorszeniem ruchliwości potrzebuje badań genetycznych.
Dlaczego genetyka ma znaczenie przed ICSI?
Niektóre przyczyny męskiej niepłodności mogą być przekazywane potomstwu.
Przykładowo pewne zaburzenia chromosomu Y mogą zostać przekazane:
- synowi.
Inne nieprawidłowości chromosomalne mogą wpływać na:
- rozwój zarodka,
- ryzyko poronień.
Dlatego przy istotnym wyniku genetycznym wskazane może być poradnictwo genetyczne.
Czy fragmentacja DNA plemników jest potrzebna każdemu?
Nie.
EAU wskazuje większe znaczenie takiego badania między innymi przy:
- nawracających utratach ciąży,
- niepowodzeniach metod wspomaganego rozrodu,
- niewyjaśnionej niepłodności.
Nie powinno zastępować:
- podstawowego seminogramu,
- wywiadu,
- badania andrologicznego.
Czy trzeba badać stres oksydacyjny?
Nie rutynowo.
Choć stres oksydacyjny może wpływać na funkcję plemników, dostępne testy nie mają wystarczającej standaryzacji, aby zalecać je każdemu pacjentowi.
Rozszerzona diagnostyka powinna odpowiadać na konkretne pytanie kliniczne.
Czy suplementy poprawiają płodność?
Nie istnieje jeden suplement skuteczny w każdej niepłodności męskiej.
Popularne preparaty mogą zawierać:
- witaminy,
- minerały,
- antyoksydanty.
Nie usuną jednak przyczyny takiej jak:
- niedrożność,
- żylak wymagający leczenia,
- ciężka choroba jąder,
- problem genetyczny.
Dlatego nie powinny zastępować diagnostyki.
Czy styl życia ma znaczenie?
Tak.
W ramach zdrowia reprodukcyjnego warto zwrócić uwagę na:
- niepalenie,
- aktywność fizyczną,
- prawidłową masę ciała,
- ograniczenie nadmiernego alkoholu,
- unikanie sterydów anabolicznych.
Zmiana stylu życia może wspierać płodność, ale nie rozwiąże wszystkich jej przyczyn.
Czy przegrzewanie jąder może szkodzić?
Przewlekle podwyższona temperatura może wpływać na spermatogenezę.
Znaczenie mogą mieć:
- niektóre warunki pracy,
- bardzo częste ekspozycje na wysoką temperaturę.
Nie oznacza to jednak, że pojedyncza sauna powoduje trwałą niepłodność.
Jak leczy się niepłodność męską?
Leczenie zależy od przyczyny.
Może obejmować:
- leczenie zaburzeń hormonalnych,
- leczenie określonych żylaków powrózka,
- leczenie infekcji,
- korekcję wybranych przeszkód,
- zmianę leków,
- odstawienie substancji hamujących spermatogenezę.
W innych sytuacjach para może wymagać metod wspomaganego rozrodu:
- IUI,
- IVF,
- ICSI.
Czy nieprawidłowy seminogram od razu oznacza IVF?
Nie.
Najpierw trzeba ustalić:
- jak duże są odchylenia,
- czy wynik został potwierdzony,
- czy istnieje przyczyna możliwa do leczenia,
- jaka jest sytuacja partnerki.
U części par możliwe jest:
- naturalne poczęcie,
- leczenie przyczynowe,
- inseminacja.
U innych ciężkie zaburzenia mogą wymagać IVF lub ICSI.
Czym różni się IVF od ICSI?
W klasycznym IVF komórki jajowe i plemniki pozostają razem w warunkach laboratoryjnych.
W ICSI:
- pojedynczy plemnik jest wprowadzany bezpośrednio do komórki jajowej.
ICSI ma szczególne znaczenie przy:
- bardzo małej liczbie plemników,
- plemnikach pobranych chirurgicznie,
- określonych ciężkich zaburzeniach męskiego czynnika.
Nie oznacza to jednak, że ICSI jest najlepszym rozwiązaniem dla każdej pary.
Czy przy azoospermii można pobrać plemniki z jądra?
U części mężczyzn tak.
Sposób zależy od przyczyny azoospermii.
Przy nieobturacyjnej azoospermii EAU wskazuje:
- micro-TESE
jako preferowaną technikę u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów.
Przy azoospermii obturacyjnej możliwe są także inne sposoby pobierania plemników.
Czy wcześniejsze ojcostwo wyklucza problem z płodnością?
Nie.
Możliwa jest:
- niepłodność wtórna.
Od poprzedniej ciąży mogły pojawić się:
- choroby,
- urazy,
- operacje,
- infekcje,
- żylaki,
- zmiany hormonalne.
Zmienia się również sytuacja reprodukcyjna partnerki.
Dlatego wcześniejsze ojcostwo nie wyklucza obecnego problemu.
Czy prawidłowy seminogram oznacza, że przyczyna jest na pewno po stronie partnerki?
Nie.
Seminogram nie ocenia wszystkich funkcji plemnika.
Przy niektórych sytuacjach, takich jak:
- niewyjaśniona niepłodność,
- nawracające straty ciąż,
- niepowodzenia ART,
można rozważać dalszą diagnostykę.
Nie oznacza to jednak wykonywania wszystkich możliwych testów każdemu mężczyźnie z prawidłowym nasieniem.
Czy niepłodność może być sygnałem innej choroby?
Tak.
Zaburzenia płodności mogą współistnieć z problemami:
- hormonalnymi,
- metabolicznymi,
- genetycznymi,
- chorobami jąder.
Dlatego konsultacja andrologiczna nie powinna ograniczać się do stwierdzenia:
- „seminogram jest słaby”.
Ważne jest także ogólne zdrowie mężczyzny.
Kiedy zgłosić się do androloga?
Wskazaniem może być:
- brak ciąży po około 12 miesiącach starań,
- nieprawidłowy seminogram,
- brak plemników w nasieniu,
- bardzo mała liczba plemników.
Wcześniejsza konsultacja ma sens również przy:
- wnętrostwie,
- skręcie lub urazie jądra,
- leczeniu onkologicznym,
- zaburzeniach hormonalnych,
- stosowaniu testosteronu lub sterydów anabolicznych.
Czy niepłodność wymaga pilnej pomocy?
Sama niepłodność nie jest stanem nagłym.
Pilnej oceny wymagają jednak objawy dotyczące jąder, takie jak:
- nagły silny ból,
- szybko narastający obrzęk,
- uraz,
- nowy twardy guzek.
Szczególnie nagły ból może oznaczać:
- skręt jądra.
Przy nagłym silnym bólu jądra należy zgłosić się natychmiast do SOR — nie czekać na planową wizytę. Więcej informacji znajdziesz w opisie bólu jądra i moszny.
Jak przygotować się do konsultacji?
Warto zabrać:
- wcześniejsze seminogramy,
- badania hormonalne,
- wcześniejsze USG moszny,
- dokumentację operacji.
Należy przygotować informacje o:
- czasie starań o ciążę,
- wcześniejszych ciążach,
- wnętrostwie,
- urazach i skrętach jąder,
- infekcjach,
- leczeniu onkologicznym.
Bardzo ważna jest pełna lista:
- leków,
- suplementów,
- hormonów.
Należy szczególnie zgłosić:
- testosteron,
- sterydy anaboliczne.
Najczęstsze pytania o niepłodność męską
Czy wynik poniżej norm WHO oznacza, że jestem bezpłodny?
Nie. Wartości WHO nie są ostrą granicą między płodnością i niepłodnością. Wynik trzeba interpretować razem z innymi parametrami i sytuacją pary.
Czy jeden zły seminogram wystarczy?
Najczęściej nie. Przy nieprawidłowym pierwszym wyniku EAU zaleca zwykle jego potwierdzenie w kolejnym badaniu.
Czy 4% prawidłowych form oznacza bardzo złą morfologię?
Nie należy tak tego interpretować. Kryteria morfologiczne są bardzo rygorystyczne, a około 4% odpowiada dolnej wartości referencyjnej WHO.
Czy azoospermia oznacza, że nigdy nie będę biologicznym ojcem?
Nie zawsze. W części przypadków możliwe jest leczenie przyczyny albo pobranie plemników bezpośrednio z najądrza lub jądra.
Czy testosteron poprawi nasienie?
Nie. Egzogenny testosteron może silnie zahamować produkcję plemników i nie jest leczeniem męskiej niepłodności.
Czy suplementy wystarczą do poprawy seminogramu?
Nie można tego zagwarantować. Najpierw warto ustalić przyczynę nieprawidłowości.
Czy prawidłowy seminogram wyklucza męski czynnik?
Nie całkowicie. Podstawowy seminogram nie ocenia wszystkich funkcji plemników, ale dalsze testy powinny być wykonywane tylko przy odpowiednich wskazaniach.
Czy żylaki powrózka zawsze trzeba operować?
Nie. Największą korzyść z leczenia obserwuje się u odpowiednio dobranych mężczyzn z klinicznym żylakiem, nieprawidłowym nasieniem i problemem płodności.
Niepłodność męska — konsultacja andrologiczna w Bydgoszczy
Nieprawidłowy wynik badania nasienia nie oznacza automatycznie niepłodności. Seminogram pokazuje kilka parametrów, które trzeba interpretować łącznie, a wartości referencyjne WHO nie stanowią ostrej granicy między mężczyzną płodnym i niepłodnym.
Przy pierwszym nieprawidłowym wyniku najczęściej potrzebne jest badanie potwierdzające. Szczególnie duże znaczenie ma dalsza diagnostyka przy azoospermii i ciężkiej oligozoospermii.
Ocena andrologiczna może obejmować badanie jąder, gospodarkę hormonalną, USG oraz – w określonych sytuacjach – diagnostykę genetyczną. Celem jest ustalenie, czy istnieje przyczyna, którą można leczyć.
Szczególnie ważna jest informacja o stosowaniu testosteronu lub sterydów anabolicznych, ponieważ mogą one silnie hamować spermatogenezę.
Nie każda para z nieprawidłowym seminogramem wymaga od razu IVF lub ICSI. Sposób postępowania zależy od nasilenia zaburzeń, przyczyny problemu oraz sytuacji reprodukcyjnej partnerki.
Przy dolegliwościach wymagających planowej oceny sprawdź konsultacje andrologiczne w OMEGA Medical Clinics w Bydgoszczy. Zakres diagnostyki i dalszego leczenia lekarz ustala indywidualnie. Opis seminogramu, badań genetycznych, pobierania plemników oraz metod IVF i ICSI ma charakter informacyjny i nie oznacza, że są one wykonywane w OMEGA. Dostępność badań oraz właściwe miejsce leczenia należy ustalić podczas konsultacji.
Umów konsultację andrologiczną
Powiązane tematy: Żylaki powrózka nasiennego · Hipogonadyzm męski i niedobór testosteronu · Zaburzenia wytrysku
Wszystkie choroby andrologiczne
Żylaki powrózka nasiennego · Ból jądra i moszny · Choroby i dolegliwości — baza wiedzy
