Ból brzucha jest bardzo częstym objawem i może mieć wiele przyczyn — od niestrawności, zaparcia czy infekcji żołądkowo-jelitowej po choroby pęcherzyka żółciowego, trzustki, jelit czy układu moczowego. Znaczenie ma nie tylko to, gdzie boli, ale również jak długo ból trwa, czy narasta i jakie objawy mu towarzyszą.
NHS zwraca uwagę, że większość bólów brzucha nie jest poważna, ale nagły lub bardzo silny ból, bolesność brzucha przy dotyku, krwawe wymioty, czarny stolec czy niemożność oddania gazów i stolca wymagają pilnej oceny. ( )
Jeżeli ból utrzymuje się, regularnie nawraca albo jego przyczyna nie jest jasna, warto skonsultować się z internistą w Bydgoszczy.
ból pojawił się bardzo nagle lub jest bardzo silny,
brzuch boli przy dotyku,
pacjent wymiotuje krwią,
stolec jest krwawy lub czarny,
nie może oddać moczu,
nie może oddać stolca ani gazów,
ma poważne trudności z oddychaniem,
występuje ból w klatce piersiowej. ( )
Takich objawów nie należy obserwować przez kilka dni.
Ból brzucha – kiedy zgłosić się do internisty w Bydgoszczy?
Konsultację z internistą w Bydgoszczy warto rozważyć, jeżeli:
ból regularnie nawraca,
utrzymuje się,
ma związek z jedzeniem,
pojawiają się biegunki lub zaparcia,
występują nudności lub wymioty,
pojawia się gorączka,
pacjent traci apetyt,
występuje niezamierzona utrata masy ciała.
Internista może ocenić, czy przyczyna najprawdopodobniej dotyczy żołądka, jelit, układu żółciowego, trzustki, układu moczowego czy innego problemu i zaplanować dalszą diagnostykę.
Jeżeli natomiast ból jest nagły i bardzo silny, brzuch jest bardzo bolesny przy dotyku, pojawia się krwawienie z przewodu pokarmowego albo niemożność oddania gazów i stolca, potrzebna jest pilna pomoc.
Lokalizacja może pomagać zawęzić przyczynę, ale nie zawsze jest jednoznaczna.
Ból w nadbrzuszu
Może mieć związek między innymi z:
niestrawnością,
refluksem,
chorobą wrzodową,
pęcherzykiem żółciowym,
trzustką.
Jeżeli ból jest piekący i pojawia się po jedzeniu albo na czczo, lekarz może uwzględnić choroby żołądka i dwunastnicy.
Ból po prawej stronie pod żebrami
Może wskazywać między innymi na problem z:
pęcherzykiem żółciowym,
drogami żółciowymi,
wątrobą.
Szczególnie istotne jest, czy ból pojawia się po tłustym posiłku, promieniuje do pleców lub prawego barku i czy towarzyszą mu nudności.
Ból w prawym podbrzuszu
Jedną z ważniejszych przyczyn jest zapalenie wyrostka robaczkowego.
Ból może początkowo występować w okolicy pępka, a następnie przesuwać się do prawego podbrzusza.
Mogą pojawiać się:
brak apetytu,
nudności,
wymioty,
gorączka.
Narastający ból w tej lokalizacji wymaga pilnej oceny.
Ból w lewym podbrzuszu
U dorosłych może występować między innymi przy:
zaparciu,
zapaleniu uchyłków,
innych chorobach jelita grubego.
Jeżeli jednocześnie występują gorączka lub zmiana rytmu wypróżnień, warto skonsultować się z lekarzem.
Ból wokół pępka
Może występować przy:
infekcji jelitowej,
zaburzeniach czynnościowych jelit,
wzdęciach,
początkowej fazie zapalenia wyrostka.
Sama lokalizacja nie pozwala więc postawić rozpoznania.
Ból całego brzucha
Rozlany ból może towarzyszyć:
infekcji,
zatruciu pokarmowemu,
silnym wzdęciom,
zaparciu.
Jeżeli jednak cały brzuch staje się twardy, bardzo bolesny i pacjent źle się czuje, potrzebna jest pilna ocena.
Ból brzucha po jedzeniu
Może mieć związek z:
niestrawnością,
refluksem,
chorobą wrzodową,
kamicą żółciową,
nietolerancją pokarmową.
Ważne jest, po jakim czasie od posiłku ból się pojawia i po jakich produktach jest największy.
Ból po tłustym jedzeniu
Może występować przy problemach z pęcherzykiem żółciowym.
Dolegliwości mogą pojawiać się w prawym podżebrzu i promieniować do pleców.
Jeżeli ból jest silny, utrzymuje się długo lub towarzyszą mu gorączka i wymioty, potrzebna jest pilna ocena.
Ból brzucha i biegunka
Najczęściej występuje przy infekcji żołądkowo-jelitowej.
Możliwe są:
skurcze,
wodniste stolce,
nudności,
gorączka.
Jeżeli pojawia się krew w kale albo silny miejscowy ból, należy rozważyć inne przyczyny.
Ból brzucha i zaparcie
Zaparcie może powodować:
uczucie pełności,
wzdęcia,
skurczowy ból,
twardy stolec.
Jeżeli pacjent przez dłuższy czas nie oddaje stolca ani gazów i jednocześnie ma silny ból oraz wymioty, należy pilnie wykluczyć niedrożność.
Ból brzucha i wzdęcia
Takie połączenie może występować przy:
zaparciu,
nietolerancjach pokarmowych,
IBS,
infekcji.
Znaczne rozdęcie brzucha z narastającym bólem wymaga większej uwagi.
Ból brzucha i wymioty
Może towarzyszyć:
infekcji,
zatruciu,
chorobie pęcherzyka żółciowego,
zapaleniu trzustki,
niedrożności.
Szczególnie ważne są uporczywe wymioty i brak możliwości przyjmowania płynów.
Ból brzucha i gorączka
Gorączka może wskazywać na proces zapalny lub infekcyjny.
Możliwe są między innymi:
zapalenie wyrostka,
zapalenie uchyłków,
zakażenie układu moczowego,
zapalenie pęcherzyka żółciowego.
Niepokojący jest ból, który stopniowo narasta wraz z gorączką.
Ból brzucha i krew w kale
To objaw wymagający diagnostyki.
Może występować przy:
infekcji jelitowej,
chorobach zapalnych jelit,
uchyłkach,
innych chorobach przewodu pokarmowego.
Jeżeli krwawienie jest obfite albo pacjent czuje się słabo, potrzebna jest pilna pomoc.
Czarny stolec i ból brzucha
Czarny, smolisty stolec może oznaczać krwawienie z górnej części przewodu pokarmowego.
NHS zaleca pilną ocenę przy czarnym stolcu lub krwistych wymiotach w połączeniu z bólem brzucha. ( )
Ból brzucha i zgaga
Może wskazywać na refluks lub inne problemy górnego odcinka przewodu pokarmowego.
Typowe mogą być:
pieczenie za mostkiem,
kwaśne odbijanie,
dyskomfort po posiłkach.
Jeżeli objawy są częste lub nasilone, warto omówić je z internistą.
Ból brzucha i nudności
Nudności są objawem niespecyficznym.
Mogą występować przy:
infekcji,
niestrawności,
chorobach pęcherzyka żółciowego,
zapaleniu trzustki,
innych problemach.
Znaczenie ma cały zestaw objawów.
Ból brzucha po alkoholu
Alkohol może podrażniać żołądek.
Może również nasilać choroby trzustki czy wątroby.
Jeżeli po alkoholu regularnie występuje silny ból w nadbrzuszu promieniujący do pleców, potrzebna jest diagnostyka.
Zapalenie trzustki a ból brzucha
Może powodować:
silny ból w nadbrzuszu,
promieniowanie do pleców,
nudności,
wymioty.
To stan wymagający pilnej oceny lekarskiej.
Kamica żółciowa
Kamienie w pęcherzyku żółciowym mogą powodować napadowy ból w prawym podżebrzu lub nadbrzuszu.
Ból może pojawiać się po obfitym posiłku i promieniować do pleców.
Jeżeli dodatkowo występują gorączka lub żółtaczka, potrzebna jest szybka konsultacja.
Ból brzucha i żółtaczka
Zażółcenie skóry lub białek oczu razem z bólem może sugerować problem z wątrobą lub drogami żółciowymi.
Takiego objawu nie należy ignorować.
Ból brzucha a refluks
Refluks może powodować:
pieczenie w nadbrzuszu,
zgagę,
kwaśny smak w ustach,
nasilenie po położeniu się.
Ból nie zawsze jest wtedy lokalizowany wyłącznie za mostkiem.
Choroba wrzodowa
Może powodować nawracający ból w nadbrzuszu.
Dolegliwości mogą mieć związek z posiłkami.
Nagły bardzo silny ból u osoby z chorobą wrzodową może wskazywać na powikłanie i wymagać pilnej pomocy.
Ból brzucha a IBS
Zespół jelita drażliwego może powodować:
ból,
wzdęcia,
biegunki,
zaparcia.
Objawy mogą zmieniać się w czasie.
Przed rozpoznaniem IBS należy zwrócić uwagę na objawy alarmowe, takie jak krew w kale czy utrata masy ciała.
Ból brzucha i stres
Stres może wpływać na funkcjonowanie przewodu pokarmowego.
U części osób nasila:
bóle,
biegunkę,
zaparcie,
wzdęcia.
Nie należy jednak przypisywać przewlekłego bólu wyłącznie stresowi bez wcześniejszej oceny objawów alarmowych.
Nietolerancja laktozy a ból brzucha
Może powodować:
skurcze,
wzdęcia,
gazy,
biegunkę.
Objawy pojawiają się zwykle po produktach zawierających laktozę.
Celiakia a ból brzucha
Może prowadzić do:
przewlekłych dolegliwości,
wzdęć,
biegunki,
utraty masy ciała,
niedoborów.
Przy podejrzeniu celiakii nie należy rozpoczynać diety bezglutenowej przed wykonaniem badań.
Ból brzucha i utrata masy ciała
To ważny objaw alarmowy.
Jeżeli ból nawraca, a pacjent chudnie bez celowej diety, trzeba poszukać przyczyny.
Może to wymagać szerszej diagnostyki przewodu pokarmowego.
Ból brzucha i brak apetytu
Krótkotrwały brak apetytu może towarzyszyć infekcji.
Jeżeli utrzymuje się tygodniami i współistnieje z:
bólem,
utratą masy,
szybkim uczuciem pełności,
warto zgłosić się do lekarza.
Ból brzucha i uczucie pełności po jedzeniu
Może występować przy:
niestrawności,
zaburzeniach opróżniania żołądka,
innych chorobach górnego odcinka przewodu pokarmowego.
Jeżeli objaw regularnie powraca i pacjent zaczyna jeść mniej, wymaga oceny.
Ból brzucha i częste oddawanie moczu
Przyczyną może być zakażenie układu moczowego.
Mogą występować także:
pieczenie przy oddawaniu moczu,
gorączka,
ból podbrzusza.
Ból brzucha i ból pleców
Może mieć różne przyczyny.
Znaczenie mogą mieć:
trzustka,
nerki,
układ mięśniowo-szkieletowy.
Bardzo silny ból brzucha promieniujący do pleców wymaga szybkiej oceny.
Ból boku promieniujący do pachwiny
Taki charakter może występować przy kolce nerkowej.
Ból bywa:
bardzo silny,
falowy,
trudny do znalezienia wygodnej pozycji.
Mogą wystąpić nudności i krew w moczu.
Ból brzucha a układ moczowy
Nie wszystkie dolegliwości pochodzą z jelit.
Zakażenie dróg moczowych czy kamica mogą powodować ból w:
podbrzuszu,
boku,
okolicy lędźwiowej.
Dlatego internista może zlecić także badanie moczu.
Ból brzucha u kobiety
Przyczyny mogą obejmować również narząd rodny.
Nagły silny ból podbrzusza może wymagać konsultacji ginekologicznej.
U kobiety w wieku rozrodczym znaczenie może mieć także możliwość ciąży.
Ból brzucha w ciąży
Nowy lub silny ból brzucha w ciąży powinien być oceniony szczególnie uważnie.
Nie należy automatycznie zakładać, że wynika z typowych zmian ciążowych.
Jak internista diagnozuje ból brzucha?
Podczas konsultacji internista w Bydgoszczy może zapytać:
gdzie dokładnie boli,
kiedy zaczęły się objawy,
czy ból ma związek z jedzeniem,
czy występują wymioty,
biegunka lub zaparcie,
gorączka,
krew w stolcu,
zmiana masy ciała.
Lekarz bada również brzuch i ocenia stan ogólny.
Jakie badania mogą być potrzebne?
W zależności od objawów można rozważyć:
morfologię,
parametry zapalne,
próby wątrobowe,
parametry trzustkowe,
badanie moczu,
USG brzucha.
Nie każdy pacjent potrzebuje wszystkich badań.
Czy USG brzucha wystarczy?
Nie zawsze.
USG dobrze ocenia wiele narządów jamy brzusznej, ale nie wszystkie choroby przewodu pokarmowego można nim rozpoznać.
W zależności od objawów mogą być potrzebne także:
gastroskopia,
kolonoskopia,
tomografia,
inne badania.
Kiedy potrzebna jest gastroskopia?
Może być rozważana przy:
przewlekłym bólu nadbrzusza,
nasilonej zgadze,
trudnościach z połykaniem,
podejrzeniu wrzodów,
innych objawach alarmowych.
Decyzję podejmuje lekarz.
Kiedy potrzebna jest kolonoskopia?
Może być potrzebna przy:
krwi w kale,
przewlekłej zmianie rytmu wypróżnień,
niedokrwistości,
utracie masy ciała,
podejrzeniu choroby zapalnej jelit.
Nie wykonuje się jej rutynowo przy każdym bólu brzucha.
Najczęstsze pytania
Co najczęściej powoduje ból brzucha?
Częste przyczyny to niestrawność, wzdęcia, zaparcie, infekcje i zaburzenia czynnościowe jelit.
Czy ból brzucha po jedzeniu jest niepokojący?
Nie zawsze. Jeżeli jednak regularnie powraca albo towarzyszy mu utrata masy, wymioty lub krew w kale, warto go zdiagnozować.
Czy zaparcie może powodować silny ból?
Tak, ale silny ból połączony z brakiem stolca i gazów oraz wymiotami wymaga pilnego wykluczenia niedrożności.
Czy stres może powodować ból brzucha?
Tak. Stres może nasilać czynność jelit i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
Czy ból brzucha i krew w kale wymagają konsultacji?
Tak. Takie połączenie powinno zostać ocenione przez lekarza.
Czy ból w prawym podżebrzu może pochodzić od pęcherzyka żółciowego?
Tak, szczególnie jeśli pojawia się po tłustych posiłkach i promieniuje do pleców.
Czy ból brzucha promieniujący do pleców może pochodzić od trzustki?
Może. Szczególnie silny ból nadbrzusza promieniujący do pleców z wymiotami wymaga pilnej oceny.
Czy USG brzucha wykryje każdą przyczynę bólu?
Nie. W zależności od podejrzewanej choroby mogą być potrzebne inne badania.
Kiedy ból brzucha jest sytuacją nagłą?
Szczególnie gdy jest nagły i bardzo silny, brzuch boli przy dotyku, występują krwiste wymioty, czarny stolec albo niemożność oddania stolca i gazów. ( )
Konsultacja internistyczna w Bydgoszczy
Jeżeli ból utrzymuje się, regularnie nawraca albo jego przyczyna nie jest jasna, warto skonsultować się z internistą w Bydgoszczy.