Kiedy ból nadgarstka wymaga pilnej pomocy
Po urazie nie zawsze da się samodzielnie odróżnić skręcenie od złamania. Szczególnie po upadku na wyprostowaną rękę warto zwrócić uwagę na nasilenie bólu, obrzęk i możliwość poruszania dłonią.
Pilnej pomocy medycznej wymaga sytuacja, gdy:
- po urazie nadgarstek jest bardzo bolesny,
- nie można nim poruszyć lub utrzymać przedmiotu w dłoni,
- pojawia się duży lub szybko narastający obrzęk,
- podczas urazu było słychać trzask, zgrzyt lub charakterystyczne „pęknięcie”,
- nadgarstek zmienił kształt lub ustawienie,
- dłoń albo palce stały się zimne, blade, sine lub zmieniły kolor,
- pojawiło się drętwienie albo utrata czucia,
- z rany wystaje kość lub występuje silne krwawienie.
Takie objawy mogą wskazywać między innymi na złamanie, zwichnięcie lub poważniejsze uszkodzenie tkanek.
Pilnej konsultacji wymaga również bardzo bolesny, gorący, zaczerwieniony i obrzęknięty nadgarstek, szczególnie gdy występują gorączka, dreszcze lub wyraźne pogorszenie samopoczucia. Trzeba wtedy wykluczyć zakażenie stawu lub tkanek.
Do jakiego lekarza się zgłosić
Przy utrzymującym się bólu nadgarstka konsultację można rozpocząć u ortopedy.
Wizyta jest szczególnie wskazana, jeżeli:
- ból rozpoczął się po urazie,
- regularnie powraca,
- ogranicza pracę lub codzienne czynności,
- utrudnia chwytanie przedmiotów,
- pojawia się obrzęk,
- zmniejszył się zakres ruchu,
- występują nocne dolegliwości,
- pojawia się drętwienie lub utrata czucia.
Jeżeli występują przede wszystkim mrowienie i zaburzenia czucia, diagnostyka może wymagać także oceny neurologicznej.
Przy kilku równocześnie bolesnych i obrzękniętych stawach oraz długiej sztywności porannej właściwa może być również konsultacja reumatologiczna.
Po poważnym urazie z deformacją, utratą czucia lub niemożnością poruszania nadgarstkiem nie należy natomiast czekać na zwykły termin wizyty ortopedycznej.
Konsultacja jest wskazana także, jeśli ból nie poprawia się po około 2 tygodniach prostego postępowania domowego. Objawy alarmowe wymagają wcześniejszej pomocy.
Konsultacje ortopedyczne w Bydgoszczy →
Czym jest ból nadgarstka
Nadgarstek łączy przedramię z dłonią. Tworzą go kości, stawy, więzadła, ścięgna i nerwy. Ból może być odczuwany po stronie kciuka lub małego palca, na grzbiecie ręki albo od strony dłoniowej. Bywa ostry przy ruchu, tępy lub piekący. Podobne dolegliwości mogą wynikać z różnych przyczyn, więc sama lokalizacja nie wystarcza do rozpoznania.
Charakter bólu i objawy towarzyszące
Zwróć uwagę, czy ból zaczął się po upadku na wyprostowaną rękę, skręceniu, pracy lub treningu. Ważne jest, czy nasila się przy chwytaniu, podpieraniu na dłoni, ruchach kciuka lub w nocy.
Objawami towarzyszącymi mogą być obrzęk, siniak, sztywność, ograniczenie ruchu, osłabienie chwytu, przeskakiwanie, tkliwość i guzek. Powiedz lekarzowi, których palców dotyczą mrowienie lub drętwienie. Nocne dolegliwości z zaburzeniami czucia mogą występować w cieśni nadgarstka, ból po stronie kciuka przy przeciążeniu ścięgien, a gładki guzek może być ganglionem. Każdy z tych obrazów wymaga oceny w kontekście pozostałych objawów.
Jakie mogą być przyczyny bólu nadgarstka
Skręcenie nadgarstka
Do skręcenia dochodzi, gdy więzadła zostają nadmiernie rozciągnięte lub częściowo uszkodzone.
Może wystąpić po upadku, skręceniu ręki albo urazie sportowym. Typowe są:
- ból,
- obrzęk,
- siniak,
- trudność przy ruchu i chwytaniu przedmiotów.
Złamanie
Złamanie może dotyczyć między innymi dalszej części kości promieniowej albo jednej z kości nadgarstka.
Po urazie mogą występować:
- nagły ból,
- obrzęk,
- siniak,
- trudność w poruszaniu nadgarstkiem,
- deformacja.
Do oceny podejrzenia złamania często potrzebne jest RTG.
Przeciążenie ścięgien
Powtarzalne ruchy ręki i kciuka mogą prowadzić do przeciążenia ścięgien.
Przykładem jest choroba de Quervaina, w której ból jest odczuwany głównie po stronie kciuka, w pobliżu nadgarstka. Może nasilać się przy chwytaniu, unoszeniu przedmiotów i ruchach kciuka.
Zespół cieśni kanału nadgarstka
Dochodzi w nim do ucisku nerwu pośrodkowego przechodzącego przez kanał nadgarstka.
Typowe mogą być:
- mrowienie,
- drętwienie,
- ból nasilający się w nocy,
- osłabienie chwytu,
- trudność przy wykonywaniu precyzyjnych czynności.
Choroby zwyrodnieniowe i zapalne
Zmiany zwyrodnieniowe lub choroby zapalne stawów mogą powodować przewlekły ból, sztywność i ograniczenie ruchomości.
Jeżeli bolą także inne stawy, występują symetryczne dolegliwości obu rąk lub sztywność poranna trwa ponad kilkadziesiąt minut, lekarz może rozważyć również chorobę reumatologiczną.
Ganglion
Ganglion to gładkie uwypuklenie wypełnione płynem, które często pojawia się w okolicy nadgarstka.
Może być całkowicie bezbolesny albo powodować dyskomfort przy ruchu i ucisku.
Zakażenie lub ostry stan zapalny
Bardzo bolesny, gorący i obrzęknięty staw, szczególnie z gorączką lub dreszczami, wymaga pilnej diagnostyki pod kątem zakażenia.
Jak wygląda diagnostyka bólu nadgarstka
Badanie obejmuje bolesność, obrzęk, ruchomość, stabilność, siłę chwytu, ruch kciuka i palców oraz czucie dłoni. Po urazie z podejrzeniem złamania często potrzebne jest RTG — same objawy nie zawsze pozwalają odróżnić złamanie od skręcenia. W zależności od podejrzewanej przyczyny lekarz może dobrać USG, rezonans, tomografię lub badanie przewodnictwa nerwowego. Każde z tych badań ma określone wskazania; nie wykonuje się wszystkich rutynowo.
Jak wygląda leczenie bólu nadgarstka
Leczenie zależy od rozpoznania.
Przy przeciążeniu lub łagodnym skręceniu może obejmować:
- czasowe ograniczenie obciążenia,
- odpowiednio dobrane leczenie przeciwbólowe,
- krótkotrwałe zastosowanie stabilizatora,
- rehabilitację,
- stopniowy powrót do aktywności.
Większość łagodniejszych skręceń poprawia się bez leczenia operacyjnego, chociaż poważniejsze uszkodzenia mogą wymagać dłuższej rehabilitacji.
Przy złamaniu może być konieczne:
- unieruchomienie,
- nastawienie złamania,
- a w wybranych sytuacjach leczenie operacyjne.
W zespole cieśni kanału nadgarstka leczenie zależy od nasilenia objawów i stopnia ucisku nerwu.
Przy przeciążeniu ścięgien podstawą może być modyfikacja aktywności, rehabilitacja oraz inne leczenie zachowawcze.
Jeżeli źródłem problemu jest choroba zapalna, zwyrodnieniowa lub infekcyjna, postępowanie jest ukierunkowane na tę konkretną przyczynę.
Co można zrobić przed wizytą
Jeżeli nie wystąpił poważny uraz ani inne objawy alarmowe, przez krótki czas warto zmniejszyć obciążenie nadgarstka.
Można:
- ograniczyć ruchy wyraźnie nasilające ból,
- zrobić przerwę od ciężkiego dźwigania,
- ograniczyć mocne zaciskanie dłoni,
- po świeżym urazie zastosować chłodny okład przez materiał,
- delikatnie poruszać dłonią i nadgarstkiem w bezbolesnym zakresie.
Przy łagodnym bólu pomocne bywają między innymi odpoczynek od czynności wywołujących dolegliwości oraz chłodny okład do około 20 minut co kilka godzin.
Przy obrzęku warto zdjąć zegarek, bransoletkę i inną biżuterię, zanim obrzęk się zwiększy.
W niektórych dolegliwościach może pomagać odpowiednio dobrana orteza, ale jej rodzaj i czas stosowania zależą od przyczyny.
Nie należy przez długi czas unieruchamiać nadgarstka na własną rękę ani próbować „nastawiać” go po urazie.
Jak przygotować się do konsultacji
Przygotuj informacje o urazie, czasie trwania bólu i objawach opisanych powyżej. Powiedz o wykonywanej pracy, sporcie oraz powtarzalnych ruchach dłoni. Zabierz wcześniejsze wyniki i obrazy badań. Nie wykonuj rezonansu tylko „na wszelki wypadek” — po urazie bardziej odpowiednim pierwszym badaniem może być RTG.
