Kiedy jest prawidłowy, a kiedy wymaga diagnostyki?
Do jakiego lekarza?Niski puls nie zawsze oznacza chorobę serca. Może występować podczas snu lub u osób wysportowanych, ale bywa również związany z lekami, chorobami tarczycy albo zaburzeniami przewodzenia w sercu.
Najważniejsze jest samopoczucie i okoliczności pomiaru. Wolne tętno z omdleniem, dusznością lub bólem w klatce piersiowej wymaga pilnej pomocy.
Zadzwoń pod 112 lub 999, jeżeli wolnemu tętnu towarzyszą aktualnie ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie, silne zawroty głowy, dezorientacja lub znaczne osłabienie.
Takie objawy mogą oznaczać niedostateczny przepływ krwi do mózgu i innych narządów. Nie czekaj na planową wizytę ani na kolejne pomiary. Nie prowadź samochodu.
Omdlenie wymaga pilnej oceny również wtedy, gdy samopoczucie później się poprawiło.
Nowy lub powtarzający się niski puls warto omówić z lekarzem rodzinnym, internistą albo kardiologiem. Konsultacja jest szczególnie istotna, gdy pogorszyła się tolerancja wysiłku, przyjmujesz leki zwalniające rytm lub masz rozpoznaną chorobę serca.
U osoby wysportowanej bez dolegliwości niższe tętno może być prawidłowe. Jeśli jednak jest to nowa zmiana albo pojawiły się objawy, nie zakładaj automatycznie, że wynika ze sportu.
Objawy alarmowe wymagają pilnej pomocy, nie oczekiwania na planowy termin.
U dorosłego tętno spoczynkowe poniżej 60 uderzeń na minutę określa się zwykle jako bradykardię. Sama liczba nie przesądza jednak o chorobie.
Serce może pracować wolniej podczas snu oraz u osób regularnie trenujących. Puls około 40–60/min bywa fizjologiczny, lecz nie jest uniwersalną „bezpieczną normą” dla każdego.
W ocenie liczą się objawy, dotychczasowe tętno, leki i zapis EKG. Podane wartości dotyczą dorosłych.
Jeżeli serce pracuje zbyt wolno w stosunku do potrzeb organizmu, mogą wystąpić:
Brak dolegliwości nie zawsze wyklucza istotne zaburzenie przewodzenia. O potrzebie diagnostyki decyduje lekarz, uwzględniając cały obraz sytuacji.
Wolniejszy rytm może być naturalną reakcją organizmu podczas snu lub efektem regularnego treningu.
Tętno mogą zwalniać m.in. beta-blokery oraz inne leki wpływające na rytm i przewodzenie. Nie odstawiaj ich samodzielnie.
Naturalny rozrusznik serca może wytwarzać impulsy zbyt wolno lub z przerwami.
Impulsy pomiędzy przedsionkami a komorami mogą być przewodzone z opóźnieniem albo częściowo lub całkowicie blokowane.
Niedoczynność tarczycy oraz zaburzenia stężenia elektrolitów mogą wpływać na częstość rytmu serca.
Zaburzenia oddychania podczas snu mogą wiązać się z okresowym zwolnieniem rytmu. Warto zgłosić lekarzowi chrapanie i obserwowane przerwy w oddychaniu.
Podstawą są wywiad, badanie lekarskie i EKG, które pokazuje rytm oraz przewodzenie impulsów w sercu.
W zależności od objawów lekarz może rozważyć:
Badania dobiera się indywidualnie. Krótkie EKG może nie uchwycić okresowego zwolnienia rytmu.
Fizjologicznie wolny rytm bez objawów może wymagać jedynie obserwacji. Jeśli przyczyną jest lek, choroba tarczycy, zaburzenie elektrolitowe lub bezdech senny, leczenie kieruje się na ten problem.
U części osób potrzebny jest stymulator serca. Decyzja zależy od rodzaju zaburzenia, objawów i możliwości usunięcia przyczyny, a nie wyłącznie od liczby uderzeń.
Niektóre zaawansowane bloki przewodzenia mogą wymagać stymulatora również bez wyraźnych dolegliwości. Kwalifikację przeprowadza specjalista.
Jeśli nie ma objawów alarmowych, zapisuj puls i ciśnienie po kilku minutach spokojnego siedzenia. Notuj godzinę, samopoczucie i okoliczności pomiaru.
Nie odstawiaj samodzielnie leków i nie zmieniaj dawek. Nie próbuj „podnosić pulsu” energetykami lub intensywnym wysiłkiem.
Przy objawach alarmowych nie ograniczaj się do obserwacji — skorzystaj z pilnej pomocy.
Zabierz:
Powiedz, od kiedy puls jest niższy, czy spada podczas snu, odpoczynku lub aktywności oraz czy regularnie trenujesz. Zgłoś omdlenia, zawroty głowy, nowe osłabienie i zmiany przyjmowanych leków.
Nie. U osób regularnie trenujących i podczas snu może być fizjologiczny. Znaczenie mają też objawy, leki i zapis EKG.
Tak, szczególnie u zdrowej, wysportowanej osoby bez dolegliwości. Nowy spadek tętna lub objawy wymagają jednak oceny; jedna liczba nie wystarcza do oceny bezpieczeństwa.
Tak. Zbyt wolna praca serca może ograniczać przepływ krwi do mózgu. Omdlenie wymaga pilnej oceny, a przy aktualnych objawach alarmowych należy dzwonić pod 112 lub 999.
Niektóre tak, np. beta-blokery. Nie należy odstawiać ich samodzielnie — zmianę leczenia ustala lekarz.
Tak. Jest jedną z możliwych przyczyn bradykardii; badania tarczycy dobiera lekarz.
Nie. Stymulator jest potrzebny tylko u części osób. Znaczenie mają objawy i rodzaj zaburzenia przewodzenia. Niektóre zaawansowane bloki mogą wymagać leczenia także bez objawów.
Tak, zwłaszcza gdy zwolnienie rytmu występuje okresowo. Lekarz dobiera czas monitorowania do częstości dolegliwości.
Gdy towarzyszą mu omdlenie, duszność, ból w klatce piersiowej, silne zawroty głowy, dezorientacja lub znaczne osłabienie. Przy takich aktualnych objawach nie czekaj na planową wizytę: dzwoń pod 112 lub 999.
Jeśli niski puls powtarza się lub jest nową zmianą, a sytuacja nie wymaga pilnej pomocy, warto ustalić jego przyczynę. Kardiolog oceni rytm serca i dobierze potrzebne badania. Zakres diagnostyki zależy od konkretnej sytuacji.
Przy objawach alarmowych nie czekaj na konsultację: dzwoń pod 112 lub 999.
Kardiolog Bydgoszcz — konsultacjaRejestracja On-line
Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.
