Kiedy pogorszenie słuchu wymaga pilnej pomocy?
Nagłe pogorszenie słuchu w jednym lub obu uszach, które rozwinęło się w ciągu godzin lub kilku dni, wymaga pilnej oceny lekarskiej.
Nie należy zakładać, że przyczyną jest tylko woskowina lub „zatkane ucho”. Nagły niedosłuch odbiorczy jest traktowany jako stan wymagający szybkiej diagnostyki, a audiometria powinna zostać wykonana możliwie szybko po pojawieniu się objawów.
Pilnej konsultacji wymagają również:
- nagła utrata słuchu z silnymi zawrotami głowy,
- pogorszenie słuchu po urazie głowy,
- wyciek krwi lub płynu z ucha po urazie,
- nagłe objawy neurologiczne, np. osłabienie twarzy,
- silny ból ucha z gorączką i wyraźnym pogorszeniem stanu.
Jeżeli słuch pogorszył się nagle, szukaj pomocy jeszcze dziś — nie zakładaj, że to tylko woskowina. Przy nagłym opadaniu twarzy, zaburzeniach mowy lub osłabieniu kończyny dzwoń pod 112.
Do jakiego lekarza się zgłosić?
Przy pogorszeniu słuchu odpowiednim specjalistą jest laryngolog.
Lekarz może sprawdzić, czy przyczyną jest:
- woskowina,
- infekcja,
- perforacja błony bębenkowej,
- płyn w uchu środkowym,
- inny problem wymagający dalszej diagnostyki.
Ocena słuchu może następnie obejmować również audiologa, który określa rodzaj i stopień niedosłuchu.
Przy nagłej zmianie słuchu konsultacji nie należy odkładać.
Sprawdź konsultacje laryngologiczne →
Czym jest pogorszenie słuchu?
Niedosłuch może mieć różny stopień — od problemu ze słyszeniem szeptu lub rozmowy w hałasie po znaczne ograniczenie odbierania dźwięków.
Może dotyczyć:
- jednego ucha,
- obu uszu,
- wybranych częstotliwości,
- wszystkich dźwięków w podobnym stopniu.
Wyróżnia się między innymi niedosłuch przewodzeniowy, gdy dźwięk nie dociera prawidłowo przez przewód słuchowy lub ucho środkowe, oraz niedosłuch odbiorczy, wynikający z problemu ucha wewnętrznego lub nerwu słuchowego.
Rodzaj i stopień ubytku można określić podczas badań słuchu.
Jakie inne objawy mogą towarzyszyć pogorszeniu słuchu?
W zależności od przyczyny mogą występować:
- szumy uszne,
- uczucie zatkanego ucha,
- ból,
- wyciek,
- zawroty głowy,
- zaburzenia równowagi,
- uczucie ciśnienia lub pełności w uchu.
Nagłe jednostronne pogorszenie słuchu może czasami być zauważone dopiero po przebudzeniu albo podczas rozmowy telefonicznej, gdy pacjent przykłada telefon do chorego ucha.
Jakie mogą być przyczyny?
Woskowina
Nagromadzona woskowina może mechanicznie blokować przewód słuchowy i powodować pogorszenie słuchu, uczucie zatkania lub szumy.
Infekcja lub płyn w uchu środkowym
Stan zapalny albo obecność płynu za błoną bębenkową mogą czasowo osłabić przewodzenie dźwięku.
Niedosłuch związany z wiekiem
Słuch może stopniowo pogarszać się wraz z wiekiem, zwykle szczególnie w zakresie wyższych częstotliwości i rozumienia mowy w hałasie.
Uszkodzenie słuchu przez hałas
Długotrwała lub powtarzana ekspozycja na głośny dźwięk może trwale uszkadzać komórki słuchowe ucha wewnętrznego. Dotyczy to zarówno hałasu zawodowego, jak i głośnej muzyki czy jednorazowego bardzo intensywnego dźwięku.
Nagły niedosłuch odbiorczy
Może rozwinąć się w ciągu do 72 godzin, często jednostronnie. W wielu przypadkach nie udaje się wskazać jednoznacznej przyczyny, dlatego ważna jest szybka diagnostyka i leczenie.
Choroby ucha wewnętrznego i nerwu słuchowego
Niedosłuch może być również związany z chorobami ucha wewnętrznego, zaburzeniami neurologicznymi lub rzadziej zmianami dotyczącymi nerwu słuchowego.
Jak wygląda diagnostyka?
Pierwszym etapem jest obejrzenie przewodu słuchowego i błony bębenkowej.
Lekarz ocenia, czy występuje:
- woskowina,
- stan zapalny,
- płyn,
- uszkodzenie błony bębenkowej.
Następnie mogą zostać wykonane badania słuchu, przede wszystkim audiometria tonalna, która określa próg słyszenia dla różnych częstotliwości.
Przy nagłym niedosłuchu pilna ocena lekarska poprzedza lub towarzyszy szybkiemu badaniu słuchu. Nie czekaj kilka dni na planową audiometrię.
W wybranych przypadkach mogą być potrzebne także inne badania, np. obrazowe lub oceniające funkcję ucha wewnętrznego i nerwu słuchowego.
Co można zrobić przed wizytą?
Jeżeli pogorszenie słuchu narastało stopniowo, warto:
- unikać dalszej ekspozycji na bardzo głośne dźwięki,
- zanotować, od kiedy problem jest zauważalny,
- sprawdzić, czy dotyczy jednego czy obu uszu,
- zwrócić uwagę na szumy i zawroty głowy.
Nie należy samodzielnie:
- wkładać patyczków do przewodu słuchowego,
- próbować mechanicznie usuwać woskowiny,
- odkładać konsultacji przy nagłym pogorszeniu słuchu.
W przypadku ekspozycji na hałas warto pamiętać, że im głośniejszy dźwięk i im dłuższa ekspozycja, tym większe ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu.
Jak wygląda leczenie?
Leczenie zależy od przyczyny.
Przy niedosłuchu przewodzeniowym problem może czasami być odwracalny, np. po usunięciu woskowiny albo wyleczeniu choroby ucha środkowego.
Przy nagłym niedosłuchu odbiorczym często stosuje się kortykosteroidy, a skuteczność leczenia może zależeć od jego szybkiego rozpoczęcia.
Przy trwałym niedosłuchu możliwe jest zastosowanie:
- aparatów słuchowych,
- innych urządzeń wspomagających,
- w wybranych przypadkach implantów.
Rodzaj rozwiązania dobiera się do rodzaju i stopnia ubytku słuchu.
Na co zwrócić uwagę?
Przed konsultacją warto ustalić:
- czy pogorszenie nastąpiło nagle czy stopniowo,
- czy dotyczy jednego czy obu uszu,
- czy występuje uczucie zatkania,
- czy pojawiły się szumy uszne,
- czy boli ucho,
- czy występują zawroty głowy,
- czy ostatnio była infekcja,
- czy pacjent był narażony na bardzo głośny hałas.
W codziennym funkcjonowaniu charakterystyczne mogą być:
- częstsze proszenie o powtórzenie wypowiedzi,
- zwiększanie głośności telewizora,
- trudność w rozmowie w restauracji lub większej grupie,
- gorsze rozumienie mowy przez telefon.
Jak przygotować się do konsultacji?
Zapisz możliwie dokładny moment początku zmiany słuchu i to, którego ucha dotyczy. Przygotuj listę leków oraz wcześniejsze audiogramy. Powiedz o hałasie, urazie, infekcji, szumach i zawrotach głowy. Przy nagłym pogorszeniu nie opóźniaj pomocy, aby skompletować dokumenty.
