Wydzielina z pochwy u dziewczynki może wynikać z podrażnienia lub zapalenia sromu i pochwy. Po okresie niemowlęcym, przed rozpoczęciem dojrzewania, zwykle jest jej niewiele. Wyraźne, utrzymujące się albo nawracające upławy warto skonsultować.
Szczególne znaczenie mają nieprzyjemny zapach, domieszka krwi, ból i pogorszenie samopoczucia. Sam kolor wydzieliny nie pozwala rozpoznać infekcji ani zdecydować o antybiotyku. Biała wydzielina nie oznacza automatycznie grzybicy.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?
Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają upławy połączone z:
krwawieniem lub wyraźną domieszką krwi;
silnym bólem sromu, podbrzusza lub krocza;
gorączką i pogorszeniem samopoczucia;
znacznym obrzękiem albo trudnościami w oddawaniu moczu;
urazem okolicy narządów płciowych;
bardzo obfitą, ropną lub wyjątkowo nieprzyjemnie pachnącą wydzieliną.
Przy niemożności oddania moczu lub gwałtownym pogorszeniu stanu szukaj pilnej pomocy medycznej; w zagrożeniu życia dzwoń pod 112 lub 999. U dziecka przed miesiączkowaniem cuchnąca wydzielina z krwią może wskazywać na ciało obce i wymaga oceny, nie domowej próby usunięcia.
O ewentualnym urazie lub obawach dotyczących bezpieczeństwa dziecka powiedz lekarzowi. Samych upławów nie należy traktować jako dowodu konkretnej przyczyny.
Do jakiego lekarza się zgłosić?
Pierwszym lekarzem może być pediatra lub lekarz rodzinny. Ginekolog zajmujący się dziećmi i młodzieżą jest pomocny szczególnie przy dolegliwościach nawracających, nietypowych, z krwawieniem lub podejrzeniem ciała obcego.
Konsultację warto zaplanować, gdy wydzielina się utrzymuje, jest obfita, ma przykry zapach, towarzyszy jej świąd lub ból albo pielęgnacja nie przynosi poprawy. Nie trzeba czekać na wszystkie te objawy jednocześnie.
Niewielkie, krótkotrwałe podrażnienie u dziecka w dobrym stanie można początkowo obserwować po usunięciu drażniących kosmetyków. Przy nasileniu objawów zmienia się pilność postępowania.
Nieswoiste zapalenie sromu i pochwy. Przed dojrzewaniem wrażliwa skóra, wilgoć i bliskość odbytu sprzyjają podrażnieniu i miejscowemu stanowi zapalnemu.
Płyny do kąpieli, perfumowane kosmetyki i nadmierne mycie. Objawy mogą nasilać także mokra bielizna, obcisłe ubrania i pozostawanie moczu w okolicy sromu.
Owsiki, zwłaszcza przy nocnym świądzie odbytu i okolicy intymnej.
Zakażenie bakteryjne, które w wybranych przypadkach wymaga badań i celowanego leczenia.
Ciało obce, często drobny fragment papieru toaletowego. Może powodować uporczywą, silnie pachnącą lub krwistą wydzielinę.
Choroby skóry i inne rzadsze przyczyny również mogą wymagać oceny. Candida jest nietypową przyczyną u zdrowych dziewczynek między okresem niemowlęcym a dojrzewaniem. U noworodków niewielka wydzielina może wiązać się z hormonami matki, a przy rozpoczynającym się dojrzewaniu z własnymi zmianami hormonalnymi — znaczenie ma wiek i cały obraz objawów.
Jak wygląda diagnostyka?
Lekarz pyta o czas trwania, ilość, kolor i zapach wydzieliny, krew, świąd, ból przy oddawaniu moczu, kosmetyki i wcześniejsze leczenie. Następnie może delikatnie obejrzeć zewnętrzną okolicę sromu i wejścia do pochwy.
U dziewczynek przed pokwitaniem nie wykonuje się rutynowo wewnętrznego badania pochwy ani wewnętrznych wymazów. Przy obfitej lub nieprzyjemnie pachnącej wydzielinie materiał do badania można pobrać z okolicy wejścia do pochwy. Objawy ze strony układu moczowego mogą uzasadniać badanie moczu.
Przy podejrzeniu ciała obcego, krwawieniu lub uporczywych objawach specjalista może rozważyć waginoskopię — obejrzenie wnętrza pochwy w odpowiednio przygotowanych warunkach. Nie jest to badanie potrzebne każdemu dziecku.
Co można zrobić przed wizytą?
Zrezygnuj z perfumowanych płynów, kul kąpielowych i środków odkażających.
Myj delikatnie i osuszaj bez pocierania. Nie zwiększaj częstotliwości intensywnego mycia, by „usunąć wydzielinę”.
Wybieraj przewiewną bieliznę, zmieniaj mokry strój i unikaj obcisłych ubrań.
Ucz podcierania od przodu do tyłu i siedzenia na toalecie z rozstawionymi kolanami.
Zanotuj wygląd wydzieliny, jej zapach, obecność krwi i objawy towarzyszące.
Nie wkładaj niczego do pochwy dziecka i nie pobieraj samodzielnie wymazów. Nie stosuj globulek, antybiotyków ani preparatów przeciwgrzybiczych dla dorosłych bez zalecenia. Wyjaśnij dziecku cel wizyty prostym językiem, bez zawstydzania; badanie powinno respektować jego prywatność.
Jak wygląda leczenie?
W łagodnym nieswoistym zapaleniu często wystarczają delikatna pielęgnacja i ograniczenie czynników drażniących. Antybiotyk nie jest potrzebny przy każdej wydzielinie — lekarz stosuje go przy uzasadnionych wskazaniach.
Owsiki wymagają odpowiedniego leczenia i higieny ograniczającej ponowne zakażenie. Przy chorobie skóry terapia jest dobrana do rozpoznania. Ciało obce musi zostać bezpiecznie usunięte przez odpowiednio przygotowanego lekarza.
Jeśli mimo postępowania upławy nie ustępują albo wracają, potrzebna jest ponowna ocena. Leczymy przyczynę, nie sam kolor wydzieliny. Gdy główną dolegliwością jest drapanie i podrażnienie skóry, zobacz również opis swędzenia sromu u dziecka.
Najczęstsze pytania
Czy żółte lub zielonkawe upławy zawsze oznaczają bakterie?
Nie. Różne zabarwienie może występować przy zapaleniu sromu i pochwy. Kolor nie pozwala samodzielnie wybrać leczenia ani rozstrzygnąć, czy potrzebny jest antybiotyk.
Czy biała wydzielina oznacza grzybicę?
Nie należy tego zakładać. Grzybica jest znacznie mniej typowa u zdrowych dziewczynek między okresem niemowlęcym a dojrzewaniem niż u dorosłych kobiet.
Czy zawsze trzeba pobierać wymaz?
Nie. W wielu łagodnych przypadkach badania nie są potrzebne. Lekarz decyduje, czy pobrać materiał z wejścia do pochwy; nie jest to rutynowy wymaz z jej wnętrza.
Dlaczego szczególnie ważny jest nieprzyjemny zapach i krew?
Taka wydzielina, zwłaszcza uporczywa, może wiązać się między innymi z ciałem obcym. Wymaga oceny lekarskiej. Nie należy próbować sprawdzać ani usuwać przyczyny samodzielnie.
Czy wydzielina z pochwy u małej dziewczynki jest normalna?
Znaczenie ma wiek. U noworodka niewielka wydzielina może wynikać z wpływu hormonów matki, a podczas dojrzewania ze zmian hormonalnych. Pomiędzy tymi okresami zwykle jest jej niewiele. Wyraźną, uporczywą lub nawracającą wydzielinę warto ocenić; ból, przykry zapach i krew wymagają szczególnej uwagi.
Czy płyn do kąpieli może powodować upławy u dziecka?
Może podrażniać okolicę sromu i sprzyjać miejscowemu stanowi zapalnemu z wydzieliną. Ogranicz perfumowane produkty i nadmierne mycie. Jeśli upławy utrzymują się lub wracają, nie zakładaj, że jedyną przyczyną jest kosmetyk — skonsultuj dziecko z lekarzem.
Konsultacja w Bydgoszczy
Jeśli opisane dolegliwości utrzymują się lub niepokoją, warto omówić je z lekarzem. Informacje o konsultacjach znajdziesz na stronie ginekologii OMEGA Medical Clinics.
Przy rejestracji podaj wiek dziecka lub nastolatki, aby dobrać odpowiednią konsultację. Zakres badania i dalsze postępowanie ustala lekarz.
