Kiedy zapchany nos wymaga pilnej pomocy?
Pilnej oceny wymaga niedrożność nosa połączona z:
- obrzękiem wokół oka,
- podwójnym widzeniem,
- pogorszeniem ostrości wzroku,
- bardzo silnym bólem czoła,
- objawami neurologicznymi,
- znacznym pogorszeniem stanu ogólnego.
Takie objawy mogą występować przy powikłaniach ostrego zapalenia zatok i wymagają szybkiej diagnostyki.
Szybszej konsultacji wymaga także utrzymująca się jednostronna niedrożność nosa, szczególnie jeśli towarzyszą jej nawracające krwawienia.
Do jakiego lekarza się zgłosić?
Do laryngologa warto zgłosić się, gdy:
- niedrożność utrzymuje się przez dłuższy czas,
- problem jest wyraźnie jednostronny,
- często nawraca,
- występuje pogorszenie węchu,
- pojawiają się częste zapalenia zatok,
- występują krwawienia z nosa,
- objawy nie poprawiają się mimo leczenia podstawowej przyczyny.
Przy typowych objawach alergii pierwszą ocenę może przeprowadzić również lekarz rodzinny lub alergolog.
Sprawdź konsultacje laryngologiczne →
Czym jest zapchany nos?
Zapchany nos oznacza utrudniony przepływ powietrza przez jedną lub obie jamy nosa.
Pacjent może odczuwać:
- trudność w oddychaniu przez nos,
- konieczność oddychania ustami,
- uczucie pełności lub rozpierania,
- pogorszenie węchu,
- gorszy sen,
- uczucie zatkania uszu.
Niedrożność może wynikać z obrzęku błony śluzowej albo z mechanicznej przeszkody, np. skrzywienia przegrody lub polipa.
Jakie inne objawy mogą towarzyszyć?
W zależności od przyczyny mogą pojawiać się:
- katar,
- kichanie,
- świąd nosa,
- łzawienie oczu,
- ból lub ucisk twarzy,
- pogorszenie węchu,
- kaszel,
- ból głowy,
- uczucie zatkanego ucha.
W ostrym zapaleniu zatok częste są niedrożność nosa, wydzielina, ból lub ucisk twarzy oraz osłabienie węchu.
Jakie mogą być przyczyny?
Infekcja wirusowa
Przeziębienie często powoduje obrzęk błony śluzowej i przejściowe zatkanie nosa.
Ostre zapalenie zatok
Może powodować niedrożność, wydzielinę, ból twarzy i pogorszenie węchu. Objawy trwające ponad 10 dni, ropna wydzielina, gorączka lub pogorszenie po początkowej poprawie zwiększają prawdopodobieństwo przyczyny bakteryjnej.
Alergiczny nieżyt nosa
Typowe są:
- zatkanie nosa,
- wodnisty katar,
- kichanie,
- świąd nosa,
- łzawienie i świąd oczu.
Skrzywienie przegrody nosa
Może powodować przewlekłą, często jednostronnie bardziej nasiloną niedrożność.
Polipy nosa
Mogą utrudniać oddychanie przez nos i osłabiać węch.
Nadużywanie sprayów obkurczających
Spraye obkurczające używane zbyt długo mogą wywołać niedrożność z odbicia, czyli jeszcze większe zatkanie nosa po ich odstawieniu. Takie preparaty stosuje się krótko, zgodnie z ulotką; nie należy przekraczać zalecanego czasu stosowania.
Jak wygląda diagnostyka?
Laryngolog może ocenić:
- drożność nosa,
- przegrodę,
- błonę śluzową,
- obecność wydzieliny,
- polipy lub inne zmiany.
W zależności od problemu może być potrzebna dokładniejsza ocena endoskopowa.
Przy podejrzeniu alergii diagnostyka może zostać rozszerzona o ocenę alergologiczną.
Nie każdy przypadek zapchanego nosa wymaga tomografii zatok. Badania obrazowe dobiera się do charakteru i czasu trwania objawów.
Co można zrobić przed wizytą?
Przy łagodnych objawach można:
- stosować roztwory soli do nosa,
- odpowiednio się nawadniać,
- unikać znanych alergenów,
- ograniczyć kontakt z dymem i substancjami drażniącymi.
Przy alergicznym nieżycie nosa stosowane są m.in. preparaty przeciwhistaminowe, steroidowe aerozole do nosa oraz roztwory soli, zależnie od objawów i wskazań.
Sprayów obkurczających nie należy stosować przewlekle, ponieważ mogą pogłębiać niedrożność.
Jak wygląda leczenie?
Leczenie zależy od przyczyny.
Przy infekcji wirusowej zwykle wystarcza leczenie objawowe.
Ostre zapalenie zatok trwające około 10 dni lub krócej najczęściej nie wymaga antybiotyku. Objawy zwykle ustępują w ciągu 2–3 tygodni.
Przy alergii stosuje się leczenie przeciwalergiczne.
Jeżeli przyczyną jest trwała przeszkoda anatomiczna, np. istotne skrzywienie przegrody lub polipy, laryngolog może omówić leczenie zabiegowe.
Na co zwrócić uwagę?
Warto ustalić:
- czy nos jest zatkany stale czy okresowo,
- czy problem dotyczy jednej czy obu stron,
- czy występuje katar,
- czy pojawia się kichanie i świąd nosa,
- czy występuje ból lub ucisk twarzy,
- czy pogorszył się węch,
- czy objawy nasilają się sezonowo,
- czy stosowane są krople lub spraye obkurczające nos.
Niedrożność połączona z kichaniem, świądem nosa i wodnistym katarem może sugerować alergiczny nieżyt nosa.
Jak przygotować się do konsultacji?
Przygotuj nazwy wszystkich używanych kropli i sprayów oraz informację, jak długo je stosujesz. Powiedz o sezonowości objawów, krwawieniach i wcześniejszych urazach nosa. Zabierz wcześniejsze wyniki badań nosa, zatok lub alergii, jeśli je masz.