Test HPV jest badaniem molekularnym wykrywającym materiał genetyczny wirusa brodawczaka ludzkiego w próbce pobranej z szyjki macicy. W profilaktyce raka szyjki macicy najważniejsze są typy HPV wysokiego ryzyka, których utrzymujące się zakażenie może prowadzić do zmian przedrakowych.
Dodatni wynik nie oznacza raka
HPV jest bardzo częstym zakażeniem i wiele infekcji staje się z czasem niewykrywalnych. Dodatni wynik oznacza, że wykryto określony typ lub typy wirusa; o dalszym postępowaniu decydują zakres testu, genotyp, wynik cytologii, wiek oraz wcześniejsze wyniki.
Co wykrywa test HPV?
Test wykonywany z materiału z szyjki macicy może wykrywać DNA lub RNA określonych typów HPV — zależnie od użytej metody laboratoryjnej. W badaniach przesiewowych poszukuje się przede wszystkim typów wysokiego ryzyka, które są związane z rozwojem raka szyjki macicy.
• Test nie ocenia bezpośrednio wyglądu komórek — temu służy cytologia.
• Test nie rozpoznaje raka i nie przewiduje, czy pojedyncze zakażenie będzie się utrzymywać.
• Ujemny wynik dotyczy typów objętych konkretnym panelem i nie wyklucza wszystkich możliwych przyczyn objawów.
• Test z szyjki macicy nie jest standardowym badaniem partnera ani testem rozpoznającym kłykciny kończyste.
Jakie warianty są dostępne w OMEGA?
W aktualnym cenniku OMEGA znajdują się warianty HPV 14, HPV 30 oraz pakiet Cytologia LBC + HPV 14. Liczba w nazwie odnosi się do zakresu panelu, ale dokładna lista typów, podział na typy wysokiego i niskiego ryzyka oraz sposób genotypowania zależą od testu laboratoryjnego.
Wariant
Co trzeba potwierdzić przed wyborem
HPV 14
Lista 14 typów, czy panel obejmuje wyłącznie HPV HR oraz które genotypy są raportowane oddzielnie.
HPV 30
Pełna lista typów, podział ryzyka i sposób raportowania wyników pojedynczych lub grupowych.
LBC + HPV 14
Czy jedno pobranie obejmuje cytologię LBC i test HPV 14 oraz jak laboratorium raportuje oba wyniki.
Jak wybrać wariant?
Jeżeli badanie jest wykonywane profilaktycznie albo po wcześniejszym nieprawidłowym wyniku, wybór powinien uwzględniać zalecenie lekarza i aktualny schemat badań przesiewowych. Rejestracja nie powinna dobierać panelu wyłącznie na podstawie liczby typów.
Kiedy wykonuje się test HPV?
• jako badanie przesiewowe w profilaktyce raka szyjki macicy, zgodnie z kryteriami wieku i programu;
• w dalszym postępowaniu po określonych wynikach cytologii;
• w kontroli po wcześniejszym zakażeniu HPV lub leczeniu zmian szyjki macicy — według planu lekarza;
• razem z cytologią LBC, jeżeli wybrano właściwy pakiet lub takie postępowanie zalecono.
Test nie służy do wyjaśnienia każdego bólu, krwawienia lub upławów. Objawy wymagają konsultacji ginekologicznej, nawet gdy wynik HPV jest ujemny.
Jak przygotować się do pobrania?
• Umów pobranie poza krwawieniem miesiączkowym; przy nietypowym krwawieniu skontaktuj się z lekarzem.
• Przez około 48 godzin przed pobraniem unikaj współżycia, o ile lekarz nie zaleci inaczej.
• Przez około 48 godzin nie stosuj leków, globulek, kremów, żeli ani irygacji dopochwowych bez uzgodnienia.
• Nie odstawiaj samodzielnie zaleconego leczenia — ustal właściwy termin z osobą prowadzącą.
• Poinformuj o ciąży, infekcji, niedawnym zabiegu, wcześniejszych wynikach HPV, cytologii i kolposkopii.
• Zabierz poprzednie wyniki, jeżeli je posiadasz.
Jak przebiega pobranie?
1. Osoba pobierająca wyjaśnia badanie i pyta o zgodę.
2. Pacjentka układa się na fotelu ginekologicznym; do pochwy delikatnie wprowadzany jest wziernik.
3. Szczoteczką pobierany jest materiał z szyjki macicy.
4. Szczoteczka lub pobrany materiał trafiają do odpowiedniego pojemnika transportowego.
5. Próbka jest wysyłana do laboratorium, a pacjentka otrzymuje informację o sposobie i przewidywanym terminie wyniku.
Zgoda i komfort
Pobranie trwa krótko i może powodować niewielki ucisk lub dyskomfort. Możesz zadawać pytania, zgłosić ból i poprosić o przerwanie badania. Niewielkie plamienie po pobraniu może się zdarzyć; nasilone albo utrzymujące się krwawienie wymaga konsultacji.
Co oznacza wynik?
Wynik ujemny
W badanej próbce nie wykryto typów HPV objętych panelem. Termin kolejnego badania zależy od wieku, zastosowanego testu, programu profilaktycznego i wcześniejszych wyników. Ujemny wynik nie wyjaśnia innych dolegliwości ginekologicznych.
Wynik dodatni
Wykryto co najmniej jeden typ HPV objęty panelem. Wynik nie oznacza raka ani nie pozwala ustalić, kiedy i od kogo doszło do zakażenia. Dalsze postępowanie może obejmować cytologię LBC z tej samej próbki, kontrolny test, konsultację ginekologiczną lub kolposkopię — zależnie od genotypu, cytologii i wcześniejszych wyników.
HPV a relacja
Dodatni wynik nie świadczy o niedawnej zdradzie. HPV może pozostawać niewykrywalny przez długi czas, a momentu zakażenia zwykle nie da się ustalić na podstawie wyniku.
Program profilaktyki raka szyjki macicy
W programie NFZ dla kobiet spełniających kryteria stosowany jest test HPV HR z genotypowaniem. Przy wyniku dodatnim z tego samego materiału wykonywana jest cytologia płynna LBC, a dalszy termin lub diagnostyka zależą od wyników. Program obejmuje określony przedział wieku i nie wymaga skierowania, ale realizują go tylko placówki mające właściwą umowę.
Badanie prywatne a program NFZ
Test znajdujący się w prywatnym cenniku OMEGA nie jest automatycznie świadczeniem programu NFZ. Finansowanie i udział OMEGA w programie trzeba potwierdzić w rejestracji lub oficjalnej wyszukiwarce NFZ.
Najczęstsze pytania
Czy dodatni HPV oznacza raka?
Nie. Oznacza wykrycie wirusa objętego panelem. Znaczenie wyniku zależy od typu HPV, cytologii i tego, czy zakażenie utrzymuje się w kolejnych badaniach.
Czy HPV można mieć po wielu latach w stałym związku?
Tak. Zakażenie może przez długi czas pozostawać niewykrywalne lub ponownie stać się wykrywalne. Wynik nie pozwala określić momentu ani źródła zakażenia.
Czy mężczyzna powinien wykonać taki sam test?
Test przesiewowy z szyjki macicy nie ma bezpośredniego odpowiednika stosowanego rutynowo u partnerów. Przy objawach partner powinien skonsultować się z właściwym lekarzem.
Czy szczepienie przeciw HPV zwalnia z badań?
Nie. Szczepienie istotnie zmniejsza ryzyko zakażeń objętych szczepionką, ale nie zastępuje badań przesiewowych.
Czy test HPV i cytologię można wykonać z jednego pobrania?
Tak, jeśli zastosowano odpowiedni zestaw LBC i zamówiono właściwy pakiet. Trzeba to ustalić przed pobraniem.
Test HPV w OMEGA Bydgoszcz
W OMEGA dostępne są różne warianty badania HPV oraz pakiet łączący test z cytologią LBC. Przy rejestracji warto podać cel badania, wiek oraz wcześniejsze wyniki, aby wybrać właściwą usługę. Wynik wymagający dalszej oceny należy omówić z ginekologiem.
Powiązane badania i informacje
Cytologia Bydgoszcz · Szczepienie HPV Bydgoszcz · Ginekolog Bydgoszcz · Biopsje ginekologiczne Bydgoszcz · Leczenie zmian szyjki macicy Bydgoszcz
Umów test HPV
OMEGA Medical Clinics,
ul. Księdza Zygmunta Trybowskiego 14,
85-796 Bydgoszcz
Rejestracja:
52 551 16 61 lub 663 684 696
