Czy włókniak skórny boli?

Typowy włókniak miękki zwykle nie powoduje bólu.

Dolegliwości mogą jednak pojawić się, jeśli zmiana:

• jest wielokrotnie ocierana,
• zostanie przecięta podczas golenia,
• zahaczy o ubranie lub biżuterię,
• zostanie częściowo naderwana.

Włókniak może wtedy:

• boleć,
• krwawić,
• stać się obrzęknięty,
• ulec miejscowemu podrażnieniu.

Jeżeli cienka szypuła włókniaka ulegnie skręceniu, może dojść do zaburzenia jego ukrwienia. Zmiana może wtedy stać się ciemna, bolesna i z czasem obumrzeć.

Włókniak miękki a włókniak twardy – czy to ta sama zmiana?

Nie. Są to różne rodzaje zmian skórnych.

Określenie włókniak twardy jest często stosowane wobec dermatofibroma – łagodnego włóknistego guzka skóry.

Dermatofibroma najczęściej:

• jest twardszy,
• znajduje się w obrębie skóry, a nie na cienkiej szypule,
• często występuje na kończynach,
• po uciśnięciu skóry z boków może charakterystycznie zapadać się do środka.

Włókniak miękki jest natomiast zwykle miękką naroślą wystającą ponad powierzchnię skóry.

Rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ sposób postępowania z tymi zmianami może być różny.

Czy włókniak i brodawka wirusowa to to samo?

Nie.

Brodawka wirusowa, czyli kurzajka, jest związana z zakażeniem HPV i najczęściej ma bardziej szorstką oraz rogowaciejącą powierzchnię.

Włókniak miękki:

• nie jest typową brodawką wirusową,
• zwykle jest gładki,
• często znajduje się na szypule,
• nie jest traktowany jak zakaźna choroba skóry.

Niektóre brodawki mogą jednak przypominać włókniaki, dlatego w przypadku wątpliwości potrzebna jest ocena lekarska.

Dlaczego powstają włókniaki miękkie?

Dokładna przyczyna ich powstawania nie została jednoznacznie ustalona.

Jednym z czynników może być przewlekłe ocieranie się powierzchni skóry. Tłumaczyłoby to częste występowanie zmian w:

• fałdach szyi,
• pachach,
• pachwinach.

Włókniaki pojawiają się również częściej wraz z wiekiem.

U części osób może istnieć indywidualna lub rodzinna skłonność do ich powstawania.

Czy włókniaki są związane z nadwagą?

Włókniaki miękkie występują częściej u osób z otyłością, ale sama nadwaga nie jest wystarczającym wyjaśnieniem powstania każdej zmiany.

Większa liczba fałdów skóry i tarcie mogą sprzyjać ich rozwojowi.

Włókniaki występują jednak również u osób z prawidłową masą ciała.

Nie należy więc traktować ich jako zmiany charakterystycznej wyłącznie dla osób z nadwagą.

Czy włókniaki mogą mieć związek z cukrzycą lub insulinoopornością?

Badania obserwacyjne wskazują, że liczne włókniaki miękkie częściej występują u osób z insulinoopornością, zespołem metabolicznym i cukrzycą typu 2.

Jest to jednak związek statystyczny, a nie podstawa do rozpoznania choroby.

Pojedynczy włókniak:

• nie oznacza cukrzycy,
• nie pozwala rozpoznać insulinooporności,
• nie jest samodzielnym wskazaniem do stawiania diagnozy metabolicznej.

Jeżeli występuje bardzo duża liczba zmian oraz inne czynniki ryzyka metabolicznego, lekarz może uwzględnić tę informację w szerszej ocenie zdrowia pacjenta.

Czy włókniaki mogą pojawiać się w ciąży?

Tak. U części kobiet w ciąży liczba włókniaków miękkich może się zwiększać.

Może mieć to związek między innymi ze zmianami hormonalnymi i czynnikami wzrostowymi.

Nie oznacza to choroby ani powikłania ciąży.

Po ciąży część zmian może pozostać, natomiast inne mogą stać się mniej widoczne.

Czy każdy włókniak trzeba usuwać?

Nie. Prawidłowo rozpoznany włókniak miękki jest zmianą łagodną i zazwyczaj nie wymaga leczenia.

Usunięcie można rozważyć, gdy zmiana:

• regularnie się podrażnia,
• zahacza o ubranie,
• przeszkadza podczas golenia,
• wielokrotnie krwawi po urazach,
• znajduje się w miejscu powodującym dyskomfort,
• przeszkadza pacjentowi ze względów estetycznych.

Zabieg może być również wykonany z powodów diagnostycznych.

Jak usuwa się włókniaki skórne?

Istnieje kilka sposobów usuwania włókniaków miękkich.

W zależności od wielkości i lokalizacji zmiany mogą być stosowane między innymi:

• chirurgiczne odcięcie lub wycięcie,
• elektrochirurgia,
• krioterapia.

Nie ma jednej metody właściwej dla każdego włókniaka.

Przed zastosowaniem metody niszczącej tkankę ważne jest upewnienie się, że zmiana ma typowy łagodny charakter.

Czy włókniaka można usunąć w domu?

Nie zaleca się samodzielnego odcinania, przypalania ani podwiązywania zmian skórnych.

Domowe usuwanie może prowadzić do:

• krwawienia,
• zakażenia,
• uszkodzenia zdrowej skóry,
• blizny.

Znacznie ważniejsze jest jednak ryzyko błędnego rozpoznania.

Pacjent może uznać inną zmianę skórną za włókniaka i zniszczyć ją bez wcześniejszej diagnostyki.

Co zrobić, gdy włókniak został przypadkowo naderwany?

Niewielkie krwawienie można zwykle zatrzymać poprzez bezpośredni ucisk czystym gazikiem lub materiałem opatrunkowym.

Jeżeli włókniak został częściowo uszkodzony, nie należy próbować samodzielnie odcinać pozostałej części.

Konsultacja jest wskazana, jeżeli:

• krwawienie nie ustępuje,
• zmiana została mocno uszkodzona,
• pojawia się nasilający ból,
• rozwija się zaczerwienienie lub obrzęk.

Jak przygotować się do konsultacji?

Przed wizytą warto zwrócić uwagę:

• od jak dawna zmiana jest obecna,
• czy się powiększa,
• czy zmieniła kolor,
• czy krwawi,
• czy boli,
• czy ulega regularnemu drażnieniu,
• czy pojawiło się więcej podobnych zmian.

Jeżeli wcześniej zmiana wyglądała inaczej, przydatne może być jej zdjęcie.

Przed ewentualnym zabiegiem należy poinformować lekarza o:

• przyjmowanych lekach,
• lekach wpływających na krzepnięcie,
• alergiach,
• chorobach przewlekłych,
• zaburzeniach gojenia ran.