Zapalenie gardła i migdałków u dzieci – objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie
Zapalenie gardła i migdałków jest częstą przyczyną bólu gardła, gorączki oraz trudności podczas połykania u dzieci. Najczęściej odpowiadają za nie wirusy. U części dzieci przyczyną jest jednak zakażenie bakteryjne, przede wszystkim paciorkowcem grupy A.
Rozróżnienie infekcji wirusowej od paciorkowcowego zapalenia gardła ma znaczenie, ponieważ wirusowe zapalenie nie wymaga antybiotyku, natomiast potwierdzone zakażenie paciorkowcem powinno być odpowiednio leczone.
Sam wygląd gardła nie zawsze pozwala wiarygodnie ustalić przyczynę. Nalot na migdałkach może występować zarówno w zakażeniach bakteryjnych, jak i wirusowych. Dlatego decyzja o wykonaniu testu zależy od wieku dziecka, objawów i badania lekarskiego.
Sprawdź konsultacje z zakresu pediatrii w OMEGA Medical Clinics w Bydgoszczy.
Czym jest zapalenie gardła i migdałków?
Jest to stan zapalny błony śluzowej gardła, który może obejmować także migdałki podniebienne.
Jeżeli zmiany dotyczą przede wszystkim gardła, mówi się o:
- zapaleniu gardła.
Jeżeli wyraźnie zajęte są również migdałki:
- zapaleniu gardła i migdałków,
- zapaleniu migdałków.
W praktyce oba problemy często występują:
- jednocześnie.
Przyczyną mogą być:
- wirusy,
- bakterie.
Co najczęściej powoduje ból gardła u dziecka?
Najczęściej infekcja wirusowa.
Ból gardła może występować razem z:
- katarem,
- kaszlem,
- chrypką,
- gorączką,
- ogólnym osłabieniem.
Może być elementem zwykłego:
- przeziębienia,
- grypy,
- zakażenia adenowirusem,
- innych infekcji wirusowych.
Tylko część przypadków stanowi paciorkowcowe zapalenie gardła.
Co to jest angina paciorkowcowa?
To ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane przez paciorkowca grupy A – Streptococcus pyogenes.
Bakteria może wywoływać:
- ból gardła,
- gorączkę,
- zapalenie migdałków.
Możliwe są również:
- powiększone i bolesne węzły chłonne szyi,
- wybroczyny na podniebieniu,
- nalot na migdałkach.
AAP wskazuje paciorkowcowe zapalenie gardła jako najczęstsze zakażenie wywoływane przez paciorkowca grupy A u dzieci.
W jakim wieku angina paciorkowcowa występuje najczęściej?
Najczęściej u dzieci w wieku szkolnym.
Paciorkowcowe zapalenie gardła jest szczególnie częste:
- między 5. a 15. rokiem życia.
U dzieci:
- poniżej 3. roku życia
typowe paciorkowcowe zapalenie gardła występuje znacznie rzadziej.
Dlatego w tej grupie wiekowej rutynowe testowanie w kierunku paciorkowca zwykle nie jest potrzebne, chyba że istnieją szczególne okoliczności kliniczne.
Jak można zarazić się paciorkowcem?
Do zakażenia dochodzi przede wszystkim podczas bliskiego kontaktu z osobą zakażoną.
Bakterie mogą być przenoszone przez:
- wydzielinę dróg oddechowych,
- bliski kontakt.
Ryzyko transmisji jest większe między innymi w:
- rodzinie,
- przedszkolu,
- szkole.
Okres wylęgania paciorkowcowego zapalenia gardła wynosi zwykle około:
- 2–5 dni.
Jakie objawy mogą sugerować anginę paciorkowcową?
Bardziej typowe są:
- nagły ból gardła,
- gorączka,
- bolesne połykanie.
Mogą wystąpić:
- powiększone migdałki,
- zaczerwienienie gardła,
- naloty,
- bolesne węzły chłonne przedniej części szyi,
- drobne wybroczyny na podniebieniu.
U dzieci mogą pojawić się również:
- ból głowy,
- ból brzucha,
- nudności,
- wymioty.
Żaden pojedynczy objaw nie potwierdza jednak zakażenia paciorkowcem.
Czy kaszel przemawia za anginą paciorkowcową?
Raczej nie.
Wyraźny:
- kaszel,
- katar,
- chrypka
bardziej przemawiają za infekcją:
- wirusową.
Podobnie jest z:
- zapaleniem spojówek,
- owrzodzeniami jamy ustnej.
AAP wskazuje, że dzieci z katarem, kaszlem, chrypką lub owrzodzeniami jamy ustnej zasadniczo nie powinny być rutynowo testowane ani leczone w kierunku paciorkowca.
Czy brak kaszlu oznacza paciorkowca?
Nie.
Brak kaszlu może zwiększać podejrzenie, ale sam nie wystarcza do:
- rozpoznania,
- zastosowania antybiotyku.
Potrzebna jest ocena:
- całego obrazu klinicznego.
W odpowiednim wieku i przy odpowiednich objawach można wykonać:
- szybki test na paciorkowca,
- posiew gardła.
Czy biały nalot na migdałkach oznacza bakterię?
Nie zawsze.
Nalot może występować przy zakażeniu:
- paciorkowcowym,
- wirusowym.
Może być obecny między innymi w:
- mononukleozie zakaźnej.
Dlatego nie powinno się przepisywać antybiotyku tylko na podstawie informacji:
- „migdałki są białe”.
Znaczenie mają również pozostałe objawy, wiek i wynik badania.
Czy duże migdałki oznaczają anginę?
Nie.
Niektóre dzieci mają fizjologicznie:
- duże migdałki.
Mogą być powiększone także po wcześniejszych infekcjach.
O ostrym zapaleniu świadczy przede wszystkim połączenie:
- objawów,
- cech zapalnych,
- badania dziecka.
Sama wielkość migdałków nie rozpoznaje zakażenia.
Czy wysoka gorączka oznacza paciorkowca?
Nie.
Wysoka gorączka może występować zarówno przy infekcji:
- bakteryjnej,
- wirusowej.
Przykładem infekcji wirusowej przebiegającej z wysoką temperaturą i silnym bólem gardła może być:
- adenowirus.
Dlatego wysokość gorączki nie wystarcza do podjęcia decyzji o antybiotyku.
Czy dziecko może mieć paciorkowca bez gorączki?
Tak, choć gorączka jest częsta.
Obraz kliniczny może być:
- łagodniejszy,
- nietypowy.
Z drugiej strony obecność paciorkowca w gardle nie zawsze oznacza aktywne zakażenie.
Niektóre dzieci są:
- nosicielami bakterii.
Co to znaczy, że dziecko jest nosicielem paciorkowca?
Oznacza obecność bakterii w gardle bez aktywnej choroby wywołanej przez tę bakterię.
Dziecko może jednocześnie złapać zwykłą:
- infekcję wirusową
i mieć dodatni wynik testu na paciorkowca jako:
- nosiciel.
Dlatego wynik zawsze trzeba interpretować razem z objawami.
Nie powinno się wykonywać testów bez odpowiednich wskazań klinicznych, ponieważ zwiększa to ryzyko wykrywania:
- nosicielstwa zamiast choroby.
Czy każde dziecko z bólem gardła powinno mieć test na paciorkowca?
Nie.
Jeżeli dziecko ma jednoznaczne cechy infekcji wirusowej, takie jak:
- katar,
- kaszel,
- chrypka,
- owrzodzenia jamy ustnej,
test na paciorkowca zwykle nie jest potrzebny.
Testowanie ma większy sens, gdy:
- nie ma wyraźnych cech wirusowych,
- dziecko jest w wieku, w którym zakażenie GAS występuje często,
- objawy odpowiadają paciorkowcowemu zapaleniu gardła.
Jak działa szybki test na paciorkowca?
Z wymazu z gardła wykrywa obecność antygenu paciorkowca grupy A.
Zaletą jest:
- szybki wynik.
Dodatni wynik u dziecka z odpowiednimi objawami potwierdza:
- zakażenie GAS.
Czułość szybkich testów nie jest jednak stuprocentowa.
Dlatego ujemny wynik u dziecka może wymagać:
- potwierdzenia posiewem.
Co zrobić, jeśli szybki test jest ujemny?
U objawowego dziecka w wieku 3 lat lub starszego, badanego z powodu podejrzenia zakażenia paciorkowcem, ujemny szybki test antygenowy powinien zostać potwierdzony posiewem gardła.
Jest to aktualne zalecenie CDC.
Dopiero wtedy można wiarygodniej wykluczyć:
- zakażenie paciorkowcem grupy A.
Nie oznacza to konieczności pobierania posiewu każdemu dziecku z katarem i kaszlem.
Czy u dziecka poniżej 3 lat wykonuje się test na paciorkowca?
Zwykle nie rutynowo.
Typowe paciorkowcowe zapalenie gardła jest w tym wieku:
- rzadkie.
Dodatkowo ostra gorączka reumatyczna jest u najmłodszych dzieci:
- znacznie rzadsze.
Wyjątkiem mogą być szczególne sytuacje, np.:
- objawowe dziecko mające bliski kontakt z potwierdzonym zakażeniem w rodzinie.
O potrzebie badania decyduje lekarz.
Czy można rozpoznać anginę tylko na podstawie wyglądu gardła?
Nie zawsze.
Jeżeli występują jednoznaczne objawy wirusowe, lekarz może rozpoznać:
- infekcję wirusową
bez testowania.
Natomiast przy braku charakterystycznych objawów wirusowych samo badanie gardła nie pozwala pewnie odróżnić:
- infekcji paciorkowcowej,
- wirusowej.
Wtedy test ma większą wartość.
Czy CRP rozpoznaje anginę paciorkowcową?
Nie.
CRP jest nieswoistym markerem:
- stanu zapalnego.
Może wzrastać w:
- zakażeniach bakteryjnych,
- niektórych infekcjach wirusowych.
Nie zastępuje testu wykrywającego:
- paciorkowca grupy A.
Nie powinno się podawać antybiotyku wyłącznie na podstawie jednego wyniku CRP.
Czy potrzebna jest morfologia?
Nie przy każdym typowym bólu gardła.
W prostym zapaleniu gardła zwykle wystarcza:
- wywiad,
- badanie,
- w odpowiednich sytuacjach test na paciorkowca.
Morfologia może mieć znaczenie przy:
- nietypowym przebiegu,
- podejrzeniu mononukleozy,
- innych chorobach.
Badania powinny wynikać z konkretnego problemu.
Co to jest szkarlatyna?
To zakażenie paciorkowcem grupy A, w którym oprócz zapalenia gardła pojawia się charakterystyczna wysypka związana z toksynami bakterii.
Możliwe są:
- ból gardła,
- gorączka,
- drobna szorstka wysypka.
Może występować również:
- tzw. malinowy lub truskawkowy język.
Dziecko z podejrzeniem szkarlatyny powinno zostać:
- ocenione przez lekarza.
Czy wysypka przy bólu gardła zawsze oznacza szkarlatynę?
Nie.
Wysypki są częste także w zakażeniach:
- wirusowych.
Może je powodować również:
- reakcja na lek,
- alergia,
- inna choroba.
Dlatego rozpoznanie szkarlatyny wymaga oceny całego obrazu klinicznego.
Co to jest mononukleoza?
To infekcja wirusowa, która u starszych dzieci i nastolatków może przypominać ciężką anginę.
Możliwe są:
- silny ból gardła,
- duże migdałki z nalotem,
- gorączka,
- powiększone węzły chłonne.
Mogą wystąpić również:
- znaczne zmęczenie,
- powiększenie wątroby lub śledziony.
W takiej sytuacji może być potrzebna odmienna diagnostyka niż przy zwykłym zapaleniu gardła.
Dlaczego mononukleoza jest ważna przy podejrzeniu anginy?
Ponieważ może klinicznie bardzo przypominać infekcję bakteryjną.
Nieprawidłowe rozpoznanie może prowadzić do:
- niepotrzebnego antybiotyku.
Dodatkowo w mononukleozie niektóre antybiotyki mogą wiązać się z pojawieniem:
- rozległej wysypki.
Dlatego przy charakterystycznym obrazie lekarz może rozważyć diagnostykę:
- EBV.
Jak leczy się wirusowe zapalenie gardła?
Objawowo.
Najważniejsze są:
- odpowiednie nawodnienie,
- odpoczynek,
- łagodzenie bólu i gorączki.
Dziecku można podawać:
- chłodne płyny,
- pokarmy łatwe do przełknięcia.
Leczenie przeciwbólowe powinno być dostosowane do:
- wieku,
- masy ciała,
- stanu zdrowia.
Lek i dawkę dobiera się do wieku, masy ciała i przeciwwskazań, zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty.
Czy dziecko musi jeść przy bólu gardła?
Nie należy zmuszać go do jedzenia.
Podczas ostrej infekcji apetyt może być:
- znacznie mniejszy.
Najważniejsze jest, aby dziecko:
- przyjmowało płyny.
Można proponować miękkie lub chłodniejsze produkty, które łatwiej:
- przełknąć.
Brak przyjmowania płynów jest znacznie bardziej niepokojący niż krótkotrwały brak apetytu.
Czy lody pomagają na ból gardła?
Chłodne produkty mogą czasowo zmniejszać ból i ułatwiać przyjmowanie płynów.
Nie leczą jednak:
- samej infekcji.
Jeżeli dziecko dobrze je toleruje, nie ma potrzeby automatycznie ich zakazywać.
Najważniejsze jest:
- nawodnienie,
- komfort dziecka.
Czy płukanie gardła pomaga?
U starszego dziecka, które potrafi bezpiecznie płukać i wypluwać płyn, może łagodzić dolegliwości.
Nie jest odpowiednie dla:
- małych dzieci,
które mogą połknąć płyn lub się zachłysnąć.
Nie należy stosować agresywnych preparatów podrażniających:
- śluzówkę.
Jak leczy się potwierdzone zakażenie paciorkowcem?
Antybiotykiem.
Cele leczenia to:
- skrócenie części objawów,
- ograniczenie transmisji,
- zmniejszenie ryzyka ropnych powikłań,
- zapobieganie ostrej gorączce reumatycznej.
AAP oraz CDC zalecają leczenie wszystkich dzieci z:
- potwierdzonym objawowym paciorkowcowym zapaleniem gardła.
Rodzaj antybiotyku, dawkę i czas leczenia ustala lekarz, uwzględniając między innymi masę ciała oraz alergie. Nie należy samodzielnie przerywać zaleconej kuracji.
Czy można podać antybiotyk bez testu?
Nie powinno się tego rutynowo robić u dziecka tylko na podstawie bólu gardła lub nalotu.
Jeżeli obraz jednoznacznie wskazuje na:
- infekcję wirusową,
antybiotyk jest niepotrzebny.
Jeśli natomiast istnieje podejrzenie GAS, aktualne zalecenia wspierają:
- potwierdzenie zakażenia odpowiednim testem.
Zmniejsza to niepotrzebne stosowanie antybiotyków.
Czy można poczekać na wynik posiewu?
Tak, jeśli stan dziecka jest stabilny i lekarz nie widzi wskazań do innego pilnego postępowania.
Odpowiednio rozpoczęte leczenie potwierdzonego zakażenia zmniejsza ryzyko ostrej gorączki reumatycznej.
Nie ma więc potrzeby podawania antybiotyku „na wszelki wypadek” każdemu dziecku jeszcze przed uzyskaniem wyniku.
Kiedy dziecko po anginie przestaje zakażać?
Po rozpoczęciu odpowiedniego antybiotyku zakaźność istotnie się zmniejsza.
Według CDC powrót do szkoły lub przedszkola można rozważyć, gdy dziecko:
- nie ma gorączki,
- przyjmuje właściwy antybiotyk od co najmniej 12–24 godzin.
Należy jednak uwzględnić także:
- samopoczucie,
- zasady konkretnej placówki.
Czy po rozpoczęciu antybiotyku dziecko od razu poczuje się dobrze?
Nie zawsze.
Poprawa zwykle pojawia się:
- stopniowo.
Jeżeli mimo leczenia:
- stan się pogarsza,
- gorączka utrzymuje się,
- ból narasta,
- pojawia się trudność w oddychaniu lub połykaniu,
potrzebna jest ponowna ocena.
Czy trzeba wymieniać szczoteczkę do zębów po anginie?
Nie jest to najważniejszy element leczenia ani standardowa metoda zapobiegania nawrotom.
Znacznie ważniejsze są:
- prawidłowe leczenie,
- higiena rąk,
- niedzielenie się sztućcami i kubkami.
Nawracające zakażenia wymagają oceny, a nie wyłącznie:
- wielokrotnej wymiany przedmiotów codziennego użytku.
Jakie powikłania może powodować paciorkowiec?
Większość prawidłowo leczonych zakażeń kończy się pełnym wyzdrowieniem.
Możliwe powikłania ropne obejmują:
- ropień okołomigdałkowy,
- ropień zagardłowy,
- ropne zapalenie węzłów chłonnych.
Możliwe są również powikłania niezwiązane z bezpośrednim szerzeniem bakterii, w tym:
- ostra gorączka reumatyczna,
- ostre kłębuszkowe zapalenie nerek.
Powikłania nie występują u większości dzieci.
Co to jest ropień okołomigdałkowy?
To nagromadzenie ropy w tkankach w okolicy migdałka.
Może powodować:
- bardzo silny jednostronny ból gardła,
- trudność w otwieraniu ust,
- zmianę głosu,
- problemy z połykaniem.
Dziecko może mieć problem z:
- przełykaniem śliny.
Wymaga:
- pilnej oceny medycznej.
Co to jest ropień zagardłowy?
To głębsze zakażenie tkanek znajdujących się za gardłem.
Częściej występuje u:
- młodszych dzieci.
Możliwe są:
- wysoka gorączka,
- silny ból gardła,
- sztywność szyi,
- niechęć do poruszania głową,
- problemy z połykaniem.
Może prowadzić do zaburzeń:
- oddychania.
Jest stanem wymagającym pilnej pomocy.
Co to jest gorączka reumatyczna?
To immunologiczne powikłanie zakażenia paciorkowcem grupy A.
Może wpływać między innymi na:
- stawy,
- serce,
- układ nerwowy.
Jednym z głównych powodów właściwego leczenia potwierdzonej anginy paciorkowcowej jest:
- zmniejszenie ryzyka tego powikłania.
W krajach o dobrej dostępności opieki medycznej jest obecnie znacznie rzadsza niż kiedyś.
Czy po paciorkowcu może zachorować nerka?
Może wystąpić ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, ale jest to rzadkie powikłanie.
Możliwe objawy to:
- ciemny mocz,
- obrzęki,
- zmniejszenie ilości moczu,
- podwyższone ciśnienie.
Takie objawy po niedawnej infekcji wymagają:
- konsultacji.
Leczenie antybiotykiem zakażenia gardła ma ważną rolę w zapobieganiu gorączce reumatycznej, ale nie daje pewnej ochrony przed każdym możliwym powikłaniem immunologicznym.
Czy nawracające anginy oznaczają konieczność usunięcia migdałków?
Nie automatycznie.
Decyzja zależy między innymi od:
- liczby dobrze udokumentowanych epizodów,
- ich ciężkości,
- wpływu na funkcjonowanie dziecka,
- powikłań.
Znaczenie mogą mieć również problemy niezwiązane bezpośrednio z infekcjami, np.:
- zaburzenia oddychania podczas snu.
Kwalifikacja do zabiegu powinna być indywidualna.
Czy duże migdałki można usunąć „profilaktycznie”?
Sama wielkość migdałków nie jest wystarczającym wskazaniem.
Znaczenie ma, czy powodują:
- zaburzenia oddychania,
- bezdechy podczas snu,
- istotne problemy z połykaniem,
albo czy dziecko ma odpowiednio częste i udokumentowane zakażenia.
Decyzję podejmuje się po ocenie:
- całego obrazu klinicznego.
Czy angina może wracać kilka razy w roku?
Tak.
Przyczyną kolejnego bólu gardła może być:
- nowe zakażenie paciorkowcem,
- infekcja wirusowa u nosiciela GAS,
- inna choroba.
Dlatego nie powinno się automatycznie powtarzać antybiotyku tylko dlatego, że:
- „ostatnio też była angina”.
Przy każdym epizodzie warto ponownie ocenić obraz kliniczny.
Jak zapobiegać zakażeniom gardła?
Pomocne są:
- regularne mycie rąk,
- unikanie wspólnego używania kubków i sztućców podczas infekcji,
- zakrywanie ust podczas kaszlu i kichania.
Ważne jest również:
- pozostawienie chorego dziecka w domu w okresie gorączki i złego samopoczucia.
Nie ma suplementu, który gwarantuje, że dziecko:
- nie zachoruje na paciorkowca.
Czy trzeba testować całą rodzinę?
Nie rutynowo.
Bezobjawowych domowników zazwyczaj nie testuje się tylko dlatego, że jedno dziecko ma anginę paciorkowcową.
Inna sytuacja może wystąpić przy:
- nietypowych nawrotach,
- szczególnych okolicznościach epidemiologicznych,
- osobach z określonym ryzykiem.
Decyzję podejmuje lekarz.
Kiedy dziecko z bólem gardła powinien zobaczyć lekarz?
Konsultacja jest wskazana między innymi, gdy:
- ból jest silny,
- występuje wysoka lub utrzymująca się gorączka,
- dziecko wyraźnie mniej pije,
- objawy się nasilają.
Warto skonsultować również:
- nawracające bóle gardła,
- podejrzenie paciorkowca,
- wysypkę z gorączką.
U najmłodszych dzieci próg do konsultacji powinien być:
- niższy.
Temperatura 38°C lub wyższa u niemowlęcia poniżej 3. miesiąca życia wymaga pilnej oceny medycznej.
Jakie objawy są alarmowe?
Szczególnej uwagi wymagają:
- trudność w oddychaniu,
- niemożność przełykania,
- ślinienie się z powodu niemożności połknięcia śliny,
- wyraźna zmiana głosu,
- szczękościsk,
- duży jednostronny obrzęk gardła lub szyi.
Niepokojące są także:
- sztywność szyi,
- ciężkie odwodnienie,
- zaburzenia świadomości.
Mogą świadczyć o:
- głębszym zakażeniu,
- ropniu,
- innym poważnym problemie.
Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?
Natychmiastowej pomocy wymaga dziecko, które ma problem z drożnością dróg oddechowych lub nie może połykać.
Szczególnie alarmujące są:
- duszność,
- sinienie,
- ślinienie z niemożnością przełykania,
- bardzo nasilony obrzęk szyi lub gardła,
- zaburzenia świadomości.
Pilna ocena jest potrzebna również przy:
- szybko pogarszającym się stanie ogólnym,
- ciężkim odwodnieniu.
W przypadku bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia należy zadzwonić pod:
112 lub 999.
Jak przygotować się do konsultacji pediatrycznej?
Warto wiedzieć:
- od kiedy boli gardło,
- kiedy rozpoczęła się gorączka,
- jaka była najwyższa temperatura.
Należy zwrócić uwagę na:
- katar,
- kaszel,
- chrypkę,
- wysypkę.
Warto powiedzieć lekarzowi:
- czy dziecko może normalnie przełykać,
- czy pije,
- czy oddaje mocz jak zwykle.
Pomocne są informacje o:
- niedawnych kontaktach z anginą lub szkarlatyną,
- wcześniejszych zakażeniach paciorkowcem,
- alergiach na leki.
Jeżeli wykonywano wcześniej:
- szybki test,
- posiew,
- inne badania,
warto zabrać wyniki.
Najczęstsze pytania o zapalenie gardła i migdałków u dzieci
Czy biały nalot oznacza anginę bakteryjną?
Nie. Nalot może występować również w infekcjach wirusowych, w tym w mononukleozie. Sam wygląd gardła nie wystarcza do potwierdzenia paciorkowca.
Czy katar i kaszel pasują do anginy paciorkowcowej?
Są bardziej charakterystyczne dla infekcji wirusowej. AAP nie zaleca rutynowego testowania na GAS dzieci z wyraźnym katarem, kaszlem, chrypką lub owrzodzeniami jamy ustnej.
Czy ujemny szybki test wyklucza paciorkowca?
Nie zawsze. U dziecka z objawami w wieku 3 lat lub starszego, z podejrzeniem anginy paciorkowcowej, ujemny szybki test antygenowy wymaga potwierdzenia posiewem gardła.
Czy CRP pokazuje, czy potrzebny jest antybiotyk?
Nie samodzielnie. CRP jest nieswoistym markerem stanu zapalnego i nie zastępuje testu w kierunku paciorkowca.
Czy angina paciorkowcowa wymaga antybiotyku?
Tak, jeśli zakażenie zostało odpowiednio potwierdzone. Leczenie zmniejsza transmisję, ryzyko części powikłań i zapobiega ostrej gorączce reumatycznej.
Czy każda angina u dziecka wymaga antybiotyku?
Nie. Większość zapaleń gardła ma pochodzenie wirusowe i antybiotyk wtedy nie pomaga.
Czy dziecko z paciorkowcem może wrócić następnego dnia do szkoły?
Nie automatycznie. Dziecko powinno dobrze się czuć, nie mieć gorączki i przyjmować odpowiedni antybiotyk od co najmniej 12–24 godzin. Należy uwzględnić zalecenia lekarza oraz zasady placówki.
Czy nawracające anginy zawsze oznaczają konieczność usunięcia migdałków?
Nie. Kwalifikacja zależy od liczby i jakości udokumentowanych epizodów, ich ciężkości, powikłań i innych problemów, np. zaburzeń oddychania podczas snu.
Zapalenie gardła u dziecka — konsultacja pediatryczna w Bydgoszczy
Zapalenie gardła i migdałków u dzieci najczęściej jest wywoływane przez wirusy. Paciorkowcowe zapalenie gardła stanowi tylko część przypadków i najczęściej dotyczy dzieci w wieku 5–15 lat.
Katar, kaszel, chrypka i owrzodzenia jamy ustnej przemawiają bardziej za infekcją wirusową. W takiej sytuacji rutynowe wykonywanie testu na paciorkowca zwykle nie jest potrzebne.
Nalot na migdałkach ani wysoka gorączka nie potwierdzają samodzielnie infekcji bakteryjnej. Przy obrazie sugerującym paciorkowca u dziecka w odpowiednim wieku wykorzystuje się szybki test antygenowy lub posiew gardła. U objawowych dzieci od 3. roku życia ujemny szybki test antygenowy powinien zostać potwierdzony posiewem.
Potwierdzone zakażenie paciorkowcem wymaga antybiotykoterapii. Leczenia nie powinno się natomiast stosować „na wszelki wypadek” przy typowym wirusowym bólu gardła.
Przy silnym zapaleniu gardła należy również pamiętać o innych możliwych przyczynach, między innymi mononukleozie zakaźnej. Nawracające bóle gardła także nie zawsze oznaczają kolejne zakażenie paciorkowcem.
Większość infekcji przebiega bez poważnych powikłań. Pilnej oceny wymagają jednak problemy z oddychaniem, niemożność przełykania, ślinienie, szczękościsk, duży jednostronny obrzęk lub szybko pogarszający się stan dziecka, ponieważ mogą wskazywać na ropień lub inne głębokie zakażenie.
Jeżeli dziecko ma ból gardła, gorączkę lub nawracające zapalenia migdałków, sprawdź konsultacje pediatryczne w OMEGA Medical Clinics w Bydgoszczy. Pediatra ocenia objawy i ustala potrzebę dalszych badań lub konsultacji laryngologicznej. Opis testów, diagnostyki i zabiegów ma charakter informacyjny i nie oznacza dostępności wszystkich tych świadczeń w placówce. Narastający obrzęk szyi, ślinienie z niemożnością połykania lub szczękościsk wymagają pilnej oceny. Przy ciężkiej duszności, sinieniu lub zaburzeniach świadomości dzwoń pod 112 lub 999.
Powiązane tematy: Infekcje górnych dróg oddechowych u dzieci · Ostre zapalenie ucha środkowego u dzieci
