Możliwe przyczyny, diagnostyka i kiedy szukać pomocy
Kiedy do pediatry?Ból brzucha u dziecka może towarzyszyć zaparciu, infekcji, wzdęciom lub stresowi. Czasem wymaga jednak pilnej diagnostyki. Samo miejsce bólu nie pozwala rozpoznać przyczyny.
Ważne są wiek dziecka, czas trwania i nasilenie dolegliwości oraz objawy towarzyszące. Obserwuj, czy dziecko pije, oddaje mocz i zachowuje się jak zwykle. Chwilowa poprawa nie wyklucza poważnej przyczyny nawracających napadów.
Nie czekaj na planową wizytę, gdy ból jest nagły, bardzo silny lub narasta, brzuch jest twardy i znacznie rozdęty albo występują:
Potrzebna jest pilna ocena lekarska, często w SOR. Przy trudnościach z wybudzeniem, utracie przytomności, zaburzeniach oddychania lub gwałtownym pogorszeniu stanu dzwoń pod 112 lub 999.
Jeśli nie ma objawów alarmowych, skonsultuj ból, który utrzymuje się, regularnie wraca albo przeszkadza w jedzeniu, śnie, zabawie lub chodzeniu do szkoły.
Powiedz lekarzowi o gorączce, zmianach stolca, problemach z oddawaniem moczu, chudnięciu lub słabym wzrastaniu. U niemowląt i małych dzieci próg do oceny lekarskiej powinien być niski.
Nie czekaj na odległy termin, jeśli dolegliwości nasilają się lub pojawiają się objawy alarmowe.
Twarde, duże lub bolesne stolce, wstrzymywanie wypróżnienia i brudzenie bielizny mogą wskazywać na zaparcie. Może ono występować również przy codziennym oddawaniu stolca. Więcej: zaparcia u dzieci.
Skurczowy ból z biegunką i wymiotami często występuje przy infekcji przewodu pokarmowego. Ważna jest obserwacja nawodnienia. Silnego miejscowego bólu nie należy automatycznie przypisywać infekcji. Zobacz: jelitówka u dziecka.
Ból podbrzusza z gorączką, częstym lub bolesnym oddawaniem moczu może towarzyszyć zakażeniu układu moczowego. U niemowląt objawy bywają nieswoiste.
Ból wokół pępka występuje w wielu sytuacjach — przy zaparciu, infekcji lub bólu czynnościowym. Może też być początkowym objawem zapalenia wyrostka.
Niepokoi ból narastający, przemieszczający się do prawego podbrzusza, z brakiem apetytu, wymiotami lub niechęcią do ruchu. U małych dzieci zapalenie wyrostka może przebiegać nietypowo.
U chłopca ból brzucha może towarzyszyć skrętowi jądra. Nagły silny ból podbrzusza u dziewczynki może wymagać pilnej oceny ginekologicznej lub chirurgicznej. Lokalizacja bólu nie zastępuje badania.
Ból po posiłkach może wiązać się z zaparciem, wzdęciami, nietolerancją pokarmową lub dyspepsją. Warto zapisywać związek z jedzeniem, ale nie eliminować samodzielnie wielu produktów.
Przewlekłe dolegliwości z chudnięciem, słabym wzrastaniem, krwią w stolcu lub utrzymującą się biegunką wymagają diagnostyki. Lekarz może rozważyć m.in. celiakię albo chorobę zapalną jelit. Nie wprowadzaj diety bezglutenowej przed diagnostyką celiakii bez ustalenia tego z lekarzem.
Zgłoś także ból wybudzający ze snu oraz gorączkę lub zmiany skórne towarzyszące bólowi. Fioletowe plamki z bólem brzucha wymagają oceny; jeśli wysypka nie blednie pod uciskiem i dziecko jest w złym stanie, szukaj natychmiastowej pomocy.
Stres może wywoływać lub nasilać rzeczywisty ból brzucha. Dziecko nie musi udawać, nawet jeśli dolegliwości pojawiają się głównie przed szkołą.
Lekarz ocenia objawy i rozwój dziecka oraz poszukuje sygnałów alarmowych. Rozpoznanie bólu czynnościowego nie wymaga wykonywania wszystkich możliwych badań. Czynniki emocjonalne i choroby somatyczne mogą współistnieć.
Napadowy ból z bladością i nudnościami, przy dobrym samopoczuciu między epizodami, bywa związany z migreną brzuszną. Takie rozpoznanie wymaga oceny lekarskiej.
Podstawą jest rozmowa i badanie dziecka. Lekarz pyta o ból, stolec, wymioty, gorączkę, mocz, apetyt i wzrastanie. W razie potrzeby zaleca badanie moczu, badania krwi lub USG.
Nie każde dziecko potrzebuje obrazowania ani szerokiego zestawu badań. Przy podejrzeniu ostrej choroby jamy brzusznej może być potrzebna ocena szpitalna i ponowne badanie. Sam wynik USG nie zawsze rozstrzyga przyczynę bólu.
Leczenie zależy od rozpoznania; innego postępowania wymaga zaparcie, a innego zakażenie czy przyczyna chirurgiczna.
Zabierz wcześniejsze wyniki. Nie opóźniaj pilnej pomocy po to, aby prowadzić dzienniczek lub wykonać badania prywatnie.
Nie. Ma wiele możliwych przyczyn, ale zapalenie wyrostka również może zaczynać się w tej okolicy. Narastający ból wymaga oceny.
Tak. Ważna jest również twardość stolca, ból podczas wypróżniania i wstrzymywanie stolca.
Tak. Nie oznacza to udawania. Objawy należy ocenić, a nie automatycznie przypisywać stresowi.
Nie. Mogą towarzyszyć także chorobom wymagającym pilnej diagnostyki. Zielone wymioty wymagają natychmiastowej oceny lekarskiej.
Tak. Ból lub obrzęk moszny to wskazanie do natychmiastowej oceny w SOR — nie czekaj na planową wizytę.
Nie. Badania dobiera się do wywiadu i badania dziecka. Przy podejrzeniu zapalenia wyrostka samo USG nie zawsze daje ostateczną odpowiedź.
Gdy dolegliwości utrzymują się, przeszkadzają w codziennym funkcjonowaniu albo towarzyszą im chudnięcie, zaburzenia wzrastania, krew w stolcu lub inne niepokojące objawy.
Przy utrzymującym się lub nawracającym bólu bez objawów alarmowych pediatra może ocenić dziecko i ustalić dalsze postępowanie. Zakres oraz dostępność badań ustala się indywidualnie podczas konsultacji.
Przy objawach alarmowych nie czekaj na wizytę planową. W bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112 lub 999.
Konsultacja pediatryczna — BydgoszczRejestracja On-line
Wybierz portal, przez który chcesz umówić wizytę.
