USG HSG to sonograficzne badanie drożności jajowodów wykonywane w diagnostyce płodności. Pod kontrolą USG do jamy macicy podaje się środek widoczny w ultrasonografii, a lekarz obserwuje, czy przepływa przez jajowody. Badanie wymaga wcześniejszej kwalifikacji i odpowiedniego terminu w cyklu.
Najważniejsze
Badania nie wykonuje się przy możliwej ciąży ani aktywnej infekcji. Termin ustala się po miesiączce i przed owulacją. Dokładny dzień, wymagane wymazy, test ciążowy, leki i zasady współżycia muszą wynikać z protokołu OMEGA przekazanego po kwalifikacji.
Co ocenia USG HSG?
• czy kontrast przepływa przez prawy i lewy jajowód;
• czy obraz sugeruje drożność, niedrożność albo wynik niejednoznaczny;
• kształt jamy macicy w zakresie widocznym podczas procedury;
• wybrane elementy macicy i jajników oceniane w towarzyszącym USG przezpochwowym.
USG HSG nie ocenia wszystkich przyczyn trudności z zajściem w ciążę. Nie zastępuje badania nasienia, oceny owulacji, badań hormonalnych ani pełnej konsultacji. Nie wyklucza także wszystkich zrostów poza jajowodami i endometriozy.
Kiedy lekarz może zalecić badanie?
• w diagnostyce trudności z zajściem w ciążę;
• gdy trzeba ocenić drożność jajowodów po infekcji miednicy lub Chlamydia trachomatis;
• po przebytych operacjach w obrębie miednicy lub jajowodów;
• przy podejrzeniu czynnika jajowodowego, wodniaka jajowodu albo zrostów — jako element szerszej diagnostyki;
• przed wybranymi etapami leczenia niepłodności, jeśli wynik wpłynie na dalszy plan.
Kwalifikacja do USG HSG
Przed ustaleniem terminu lekarz analizuje wywiad, długość cyklu, możliwość ciąży, wcześniejsze infekcje i zabiegi, alergie, przyjmowane leki oraz dotychczasowe wyniki leczenia niepłodności. Może wykonać USG ginekologiczne i zlecić badania wykluczające zakażenie.
Do potwierdzenia
Co należy ustalić podczas kwalifikacji
Termin
Lista 14 typów, czy panel obejmuje wyłącznie HPV HR oraz które genotypy są raportowane oddzielnie.
Ciąża
Pełna lista typów, podział ryzyka i sposób raportowania wyników pojedynczych lub grupowych.
Infekcja
Czy jedno pobranie obejmuje cytologię LBC i test HPV 14 oraz jak laboratorium raportuje oba wyniki.
Leki
Czy potrzebny jest lek przeciwbólowy lub antybiotyk; nie przyjmować ich samodzielnie bez instrukcji.
Kontrast
Dokładny preparat, wcześniejsze reakcje alergiczne i inne przeciwwskazania wynikające z jego charakterystyki.
Dokumenty
Wcześniejsze USG, wyniki infekcyjne, wypisy operacyjne i dotychczasowa diagnostyka płodności.
Nie ukrywaj objawów przed badaniem
Jeżeli po kwalifikacji pojawiły się gorączka, ból, nietypowe upławy, krwawienie albo ryzyko ciąży, skontaktuj się z placówką przed przyjazdem. Bezpieczniej przełożyć procedurę niż wykonywać ją mimo przeciwwskazań.
W którym dniu cyklu wykonuje się USG HSG?
Badanie planuje się zwykle w pierwszej części cyklu — po zakończeniu miesiączki, ale przed owulacją. Na obecnej stronie OMEGA o leczeniu niepłodności wskazano orientacyjnie 8.–12. dzień cyklu, jednak nie jest to uniwersalna reguła dla każdej pacjentki. Dokładny termin ustala lekarz na podstawie długości i regularności cykli.
Współżycie w cyklu badania
Zasady różnią się pomiędzy ośrodkami. OMEGA powinna przekazać po kwalifikacji jednoznaczną instrukcję dotyczącą wstrzemięźliwości lub stosowania zabezpieczenia od początku cyklu do wykonania badania.
Jak przygotować się do badania?
• Przynieś wszystkie wyniki wymagane podczas kwalifikacji.
• Stosuj dokładnie instrukcję dotyczącą współżycia i wykluczenia ciąży.
• Poinformuj o lekach, alergiach, wcześniejszych reakcjach na kontrast i przebytych infekcjach.
• Nie przyjmuj antybiotyku ani leku przeciwbólowego „na wszelki wypadek”; zastosuj tylko preparat zalecony lub zaakceptowany przez lekarza.
• Zjedz i wypij zgodnie z instrukcją OMEGA; nie zakładaj samodzielnie, że trzeba być na czczo.
• Zabierz podpaskę lub wkładkę higieniczną, ponieważ po badaniu może wypływać płyn i pojawić się niewielkie plamienie.
• Zaplanuj spokojniejszy czas po procedurze; przy większym dyskomforcie pomoc osoby towarzyszącej może być przydatna.
Jak przebiega USG HSG?
1. Lekarz ponownie sprawdza kwalifikację, omawia procedurę, możliwe odczucia i uzyskuje zgodę.
2. Wykonywane jest badanie przezpochwowe, a następnie uwidaczniana szyjka macicy za pomocą wziernika.
3. Przez szyjkę do jamy macicy wprowadzany jest cienki, miękki cewnik.
4. Przez cewnik podaje się środek widoczny w USG, obserwując jego przepływ przez jamę macicy i jajowody.
5. Lekarz zapisuje obrazy, usuwa cewnik i omawia wstępny wynik oraz dalsze zalecenia.
Podczas podawania środka mogą wystąpić skurcze podobne do miesiączkowych. Badanie może zostać przerwane, jeżeli ból jest zbyt silny, nie można bezpiecznie wprowadzić cewnika albo obraz pozostaje niejednoznaczny.
Bezpieczeństwo i możliwe działania niepożądane
• przejściowe skurcze lub ból podbrzusza;
• niewielkie plamienie i wypływanie podanego płynu;
• reakcja wazowagalna, np. osłabienie, nudności lub omdlenie;
• zakażenie miednicy — rzadkie, ale wymagające szybkiego leczenia;
• reakcja nadwrażliwości na użyty środek — zależna od preparatu;
• niepełne lub niejednoznaczne badanie wymagające powtórzenia albo innej metody.
Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem?
Po badaniu zgłoś gorączkę, nasilający się lub silny ból, obfite krwawienie, omdlenie, nieprzyjemnie pachnące upławy, wysypkę, duszność albo inne szybko narastające objawy. OMEGA powinna podać pacjentce numer kontaktowy i pisemną instrukcję.
Co oznacza wynik?
• Drożność obustronna: przepływ środka widoczny jest przez oba jajowody.
• Podejrzenie niedrożności jednostronnej: przepływ nie jest widoczny po jednej stronie.
• Podejrzenie niedrożności obustronnej: przepływ nie jest widoczny po obu stronach.
• Wynik niejednoznaczny: skurcz jajowodu, warunki techniczne lub trudność z podaniem środka mogą naśladować niedrożność.
Nieprawidłowy lub niejednoznaczny wynik nie zawsze oznacza trwałe zamknięcie jajowodu. Lekarz może zalecić ponowną ocenę, klasyczne HSG, histeroskopię, laparoskopię z chromotubacją albo inną metodę zależnie od całej sytuacji.
Badanie nie jest gwarancją ciąży
USG HSG dostarcza informacji potrzebnych do planowania leczenia, ale nie usuwa wszystkich przyczyn niepłodności i nie gwarantuje zajścia w ciążę. Ewentualny efekt „przepłukania” nie powinien być przedstawiany jako obietnica terapeutyczna.
Najczęstsze pytania
Czy USG HSG boli?
Odczucia są indywidualne. Najczęściej występują krótkie skurcze podobne do miesiączkowych, zwłaszcza podczas podawania środka. Badanie można przerwać na prośbę pacjentki.
Czy badanie wykorzystuje promieniowanie?
Sonograficzna ocena drożności wykonywana wyłącznie pod kontrolą USG nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Klasyczne radiologiczne HSG jest inną metodą. OMEGA powinna potwierdzić nazwę stosowanej techniki.
Czy trzeba mieć aktualne wymazy?
Wiele ośrodków wymaga wykluczenia zakażenia, ale dokładny zakres i ważność wyników ustala OMEGA. Nie wykonuj przypadkowego pakietu bez instrukcji kwalifikującego lekarza.
Czy po badaniu można starać się o ciążę?
Zasady zależą od dnia cyklu, zastosowanego środka i protokołu placówki. Otrzymasz indywidualną instrukcję po procedurze.
Co jeśli wynik wskazuje na niedrożność?
Lekarz oceni, czy wynik jest jednoznaczny i jaki ma związek z pozostałą diagnostyką. Czasem potrzebne jest potwierdzenie inną metodą przed podjęciem decyzji o leczeniu.
USG HSG w OMEGA Bydgoszcz
Procedura znajduje się w cenniku diagnostyki i leczenia niepłodności OMEGA. Pierwszym krokiem powinna być konsultacja kwalifikacyjna, podczas której lekarz potwierdzi wskazanie, technikę, wymagane badania i właściwy dzień cyklu. Dostępność procedury oraz terminy należy potwierdzić przed publikacją i na bieżąco aktualizować.
Powiązane badania i informacje
Ginekolog Bydgoszcz · USG ginekologiczne Bydgoszcz · Wymazy ginekologiczne Bydgoszcz · Leczenie niepłodności
Umów kwalifikację
OMEGA Medical Clinics,
ul. Księdza Zygmunta Trybowskiego 14,
85-796 Bydgoszcz
Rejestracja:
52 551 16 61 lub 663 684 696
